Eşlik ve Benzerlik Konu Anlatımı

LGS Matematik Eşlik ve Benzerlik konusu için konu anlatımı, çözümlü örnekler ve yeni nesil sorular.

1. bölüm

LGS - Eşlik ve Benzerlik - 1.Sayfa

Eşlik ve Benzerlik - 1. Sayfa

Eşlik ve Benzerlik


1. Sayfa: Konuya giriş



1) Eşlik ve benzerlik ne demek?


Eşlik (kongru) iki şeklin birebir aynı olmasıdır: Kenarlar ve açılar tamamen eşittir. Benzerlik ise şekillerin aynı biçimde olup farklı büyüklükte olabilmesidir: Açılar eş, kenarlar orantılıdır.


Kısa karşılaştırma
Eş üçgen: Açılar eş + kenarlar eş (ölçek 1).
Benzer üçgen: Açılar eş + kenarlar aynı oranda (ölçek k).

Not
LGS'de çoğunlukla üçgenlerde eşlik/benzerlik kullanılır; amaç uzunluk veya açı bulmaktır.

2. bölüm

LGS - Eşlik ve Benzerlik - 2.Sayfa

Eşlik ve Benzerlik - 2. Sayfa

Eşlik ve Benzerlik


2. Sayfa: Eşlik gösterimi



2) Eşlik sembolü ve anlamı


İki üçgen eş ise “≅” sembolüyle gösterilir. Bu, karşılıklı kenar ve açıların eşleştiğini anlatır.


Örnek yazım
ABC üçgeni ile DEF üçgeni eş ise: ΔABC ≅ ΔDEF

Eşleşme sırası
ΔABC ≅ ΔDEF yazıyorsa A↔D, B↔E, C↔F eşleşir. Kenar ve açı karşılaştırmalarında sıra çok önemlidir.

3. bölüm

LGS - Eşlik ve Benzerlik - 3.Sayfa

Eşlik ve Benzerlik - 3. Sayfa

Eşlik ve Benzerlik


3. Sayfa: Eşlik: SSS



3) Üçgenlerde eşlik: SSS kuralı


İki üçgende üç kenar da karşılıklı olarak eşitse üçgenler eştir (SSS).


SSS
AB = DE, BC = EF, CA = FD ise → ΔABC ≅ ΔDEF

Örnek fikir
Bir üçgende kenarlar 4-6-8, diğerinde de 4-6-8 ise bu iki üçgen eştir (yerleşim farklı olsa bile).

LGS ipucu
SSS ile eşlik kurulduğunda, eş olan açılar da otomatik olarak eş olur.

4. bölüm

LGS - Eşlik ve Benzerlik - 4.Sayfa

Eşlik ve Benzerlik - 4. Sayfa

Eşlik ve Benzerlik


4. Sayfa: Eşlik: SAS



4) Üçgenlerde eşlik: SAS kuralı


İki kenar ve bu iki kenarın arasındaki açı karşılıklı olarak eşitse üçgenler eştir (SAS).


SAS
AB = DE, AC = DF ve ∠A = ∠D ise → ΔABC ≅ ΔDEF (A köşesi aradaki açıdır)

Dikkat
Eş olan açı iki kenarın arasındaki açı olmalıdır. Arada olmayan açıyı seçmek SAS vermez.

İpucu
Kenar- açı - kenar sırası: “iki kenar” ve “aralarındaki açı”.

5. bölüm

LGS - Eşlik ve Benzerlik - 5.Sayfa

Eşlik ve Benzerlik - 5. Sayfa

Eşlik ve Benzerlik


5. Sayfa: Eşlik: ASA/AAS



5) Üçgenlerde eşlik: ASA / AAS


İki açı ve bir kenar bilgisiyle de eşlik kurulur. Kenar; iki açının arasında ise ASA, değilse AAS olarak düşünülebilir.


ASA (Açı-Kenar-Açı)
∠A = ∠D, ∠B = ∠E ve AB = DE ise → üçgenler eştir.

AAS (Açı-Açı-Kenar)
∠A = ∠D, ∠C = ∠F ve AB = DE gibi (kenar iki açının arasında olmak zorunda değildir).

Hatırlatma
Bir üçgende iki açı bilinirse üçüncü açı zaten 180°'den bulunabilir. Bu yüzden iki açı çoğu zaman yeterlidir.

6. bölüm

LGS - Eşlik ve Benzerlik - 6.Sayfa

Eşlik ve Benzerlik - 6. Sayfa

Eşlik ve Benzerlik


6. Sayfa: Eşlik: Dik üçgen



6) Dik üçgenlerde eşlik: Hipotenüs-Kenar


Dik üçgenlerde, hipotenüs ve bir dik kenar eşitse üçgenler eştir. Bu kural sadece dik üçgenlerde geçerlidir.


Hipotenüs-Kenar
Dik üçgenlerde: hipotenüsler eş + bir dik kenar eş → eş üçgen.

Örnek fikir
Bir dik üçgende hipotenüs 10, bir dik kenar 6 ise; diğer dik üçgende de hipotenüs 10 ve bir dik kenar 6 ise bu iki dik üçgen eştir.

Dikkat
Dik açı bilgisi yoksa bu kuralı kullanamazsın.

7. bölüm

LGS - Eşlik ve Benzerlik - 7.Sayfa

Eşlik ve Benzerlik - 7. Sayfa

Eşlik ve Benzerlik


7. Sayfa: Eşlikten sonuç çıkarma



7) Eş üçgenlerden çıkan sonuçlar


Eşliği kanıtladıktan sonra karşılıklı kenar ve açıları eşit kabul ederek bilinmeyenleri buluruz.


  • Karşılıklı kenarlar eşittir.
  • Karşılıklı açılar eşittir.
  • Üçgenin çevresi ve alanı da eş olur.

Soru çözme alışkanlığı
Önce eşleşme sırasını yaz: A↔D, B↔E, C↔F. Sonra istenen uzunluk veya açı için doğru eşleşmeyi kullan.

8. bölüm

LGS - Eşlik ve Benzerlik - 8.Sayfa

Eşlik ve Benzerlik - 8. Sayfa

Eşlik ve Benzerlik


8. Sayfa: Benzerlik gösterimi



8) Benzerlik sembolü ve temel fikir


Benzerlik “∼” ile gösterilir. Benzer üçgenlerde karşılıklı açılar eş, karşılıklı kenarlar aynı orandadır.


Örnek yazım
ΔABC ∼ ΔDEF

Eşleşme sırası
ΔABC ∼ ΔDEF ise A↔D, B↔E, C↔F eşleşir. Oran kurarken bu sıra korunur.

9. bölüm

LGS - Eşlik ve Benzerlik - 9.Sayfa

Eşlik ve Benzerlik - 9. Sayfa

Eşlik ve Benzerlik


9. Sayfa: Benzerlik: AAA



9) Üçgenlerde benzerlik: AAA (Açı-Açı-Açı)


İki üçgende üç açının (aslında iki açının) karşılıklı eşit olması benzerlik için yeterlidir.


AAA
∠A = ∠D ve ∠B = ∠E ise → ΔABC ∼ ΔDEF

Örnek fikir
Bir üçgende açılar 30°-60°-90°, diğerinde de 30°-60°-90° ise üçgenler benzerdir (boyutları farklı olabilir).

Not
Benzerlikte açılar aynı kalır, sadece kenarlar ölçeklenir.

10. bölüm

LGS - Eşlik ve Benzerlik - 10.Sayfa

Eşlik ve Benzerlik - 10. Sayfa

Eşlik ve Benzerlik


10. Sayfa: Benzerlik: SAS



10) Üçgenlerde benzerlik: SAS (Kenar-Açı-Kenar oranı)


İki kenarın oranı eşit ve bu iki kenarın arasındaki açı eşitse üçgenler benzerdir.


SAS benzerliği
AB/DE = AC/DF ve ∠A = ∠D ise → ΔABC ∼ ΔDEF

Dikkat
Oran verilen kenarlar, eşit olduğu söylenen açının komşu kenarları olmalıdır.

İpucu
Benzerlikte “oran + aradaki açı” anahtar fikirdir.