Bu sayfada sınırlı sayıda soru ve doğru cevap gösterilir. Konu kazanımlarını ve çözüm adımlarını birlikte değerlendirebilirsin.
1. soru
AYT - Yerleşme ve Devletleşme Sürecinde Selçuklu Türkiyesi - Orta Test - Yerleşme ve Devletleşme Sürecinde Selçuklu Türkiyesi 1 - 1
Doğru cevap: A
Büyük Selçukluların Anadolu’yu yurt edinme sürecinde izlediği iskân politikasının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Göçebe Türkmenleri uç bölgelere yerleştirerek sınır güvenliğini sağlamak ve fetihleri kalıcı hâle getirmek
B
Bizans ile ticari ilişkileri artırmak için liman kentlerinde yoğun nüfus oluşturmak
C
Merkezî otoriteyi zayıflatmak amacıyla aşiretleri bağımsız bırakmak
D
Anadolu’da şehirleşmeyi durdurup kırsal üretimi tamamen ortadan kaldırmak
Çözüm
Selçuklular, Türkmenleri özellikle uçlara yerleştirerek hem sınır savunmasını güçlendirdi hem de fethedilen bölgelerin Türkleşmesini hızlandırdı. Böylece siyasi hâkimiyetin kalıcılığı sağlandı.
2. soru
AYT - Yerleşme ve Devletleşme Sürecinde Selçuklu Türkiyesi - Orta Test - Yerleşme ve Devletleşme Sürecinde Selçuklu Türkiyesi 1 - 2
Doğru cevap: A
Türkiye Selçuklularında “ikta” sisteminin en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
A
Vergi gelirlerinin belirli kişilere bırakılmasıyla askerî gücün beslenmesi ve devletin mali yükünün azalması
B
Kapitülasyonlarla yabancı tüccarlara vergi muafiyeti tanınması
C
Toprakların tamamen özel mülkiyete geçerek merkezi otoritenin güçlenmesi
D
Tüm vergilerin doğrudan saray hazinesinde toplanarak yerel yönetimlerin kaldırılması
Çözüm
İkta, belirli bölgelerin vergi gelirlerinin hizmet karşılığı görevlilere verilmesidir. Bu sistemle hem ordu beslenmiş hem de hazine üzerindeki giderler azaltılmıştır.
3. soru
AYT - Yerleşme ve Devletleşme Sürecinde Selçuklu Türkiyesi - Orta Test - Yerleşme ve Devletleşme Sürecinde Selçuklu Türkiyesi 1 - 3
Doğru cevap: A
Türkiye Selçuklularında ticaretin gelişmesi için alınan önlemlerden biri aşağıdakilerden hangisidir?
A
Kervansaraylar inşa edilerek tüccarların güvenliğinin ve konaklamasının sağlanması
B
Şehirler arası ticaretin yasaklanarak üretimin sadece yerelde tüketilmesi
C
Deniz ticaretinin tamamen kaldırılıp kara ticaretine zorunlu geçiş yapılması
D
Tüm gümrüklerin kaldırılıp devlet gelirlerinin tamamen vakıflara devredilmesi
Çözüm
Kervansaraylar, ticaret yollarında güvenliği ve konaklamayı sağlayarak ticareti canlandırmıştır. Böylece Anadolu, uluslararası ticarette daha etkin hâle gelmiştir.
4. soru
AYT - Yerleşme ve Devletleşme Sürecinde Selçuklu Türkiyesi - Orta Test - Yerleşme ve Devletleşme Sürecinde Selçuklu Türkiyesi 1 - 4
Anadolu’nun Türklere açılmasıyla Türkmen göçlerinin hızlanması ve beyliklerin ortaya çıkması
B
Bizans’ın Anadolu’da siyasi birliğini güçlendirmesi ve Türk göçlerini durdurması
C
Haçlı Seferlerinin sona ermesi ve Doğu Akdeniz’de barışın kalıcılaşması
D
Moğol istilasının Anadolu’da başlaması ve Selçuklu yönetiminin tamamen yıkılması
Çözüm
Malazgirt’ten sonra Anadolu’ya Türk göçleri hızlanmış ve fetihler kalıcı yerleşmeye dönüşmüştür. Bu süreç, Anadolu’da Türk siyasi teşekküllerinin oluşmasını kolaylaştırmıştır.
5. soru
AYT - Yerleşme ve Devletleşme Sürecinde Selçuklu Türkiyesi - Orta Test - Yerleşme ve Devletleşme Sürecinde Selçuklu Türkiyesi 1 - 5
Doğru cevap: A
Türkiye Selçuklularında “Atabey” unvanına sahip kişilerin temel görevi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Şehzadelerin eğitim ve yönetim tecrübesinden sorumlu olmak
B
Divan-ı Arz’ı yöneterek devletin tüm mali işlerini yürütmek
C
Kadı olarak yalnızca şehirlerde adli kararları vermek
D
Meliklerin yerine doğrudan sultan seçilmesini sağlamak
Çözüm
Atabeyler, melik/şehzadelerin yetiştirilmesi ve yönetim tecrübesi kazanmasında görev almıştır. Bu, devlet yönetiminde sürekliliği destekleyen bir uygulamadır.
6. soru
AYT - Yerleşme ve Devletleşme Sürecinde Selçuklu Türkiyesi - Orta Test - Yerleşme ve Devletleşme Sürecinde Selçuklu Türkiyesi 2 - 1
Doğru cevap: A
Anadolu Selçuklu Devleti’nin Anadolu’da kalıcı hâkimiyet kurma sürecinde izlediği politikalardan hangisi doğrudan yerleşmeyi artırmaya yöneliktir?
A
Türkmenleri uç bölgelere yerleştirerek iskânı teşvik etmek
B
Gaza ve cihat anlayışıyla sürekli seferler düzenlemek
C
İkta sistemini kaldırarak merkezi hazineyi güçlendirmek
D
Kapitülasyonlar vererek ticareti tamamen yabancılara bırakmak
Çözüm
Türkmenlerin uçlara yerleştirilmesi hem sınır güvenliğini sağlar hem de iskânı hızlandırır. Böylece Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslamlaşması kalıcı hâle gelir.
7. soru
AYT - Yerleşme ve Devletleşme Sürecinde Selçuklu Türkiyesi - Orta Test - Yerleşme ve Devletleşme Sürecinde Selçuklu Türkiyesi 2 - 2
Doğru cevap: A
Anadolu Selçuklularında “ikta” sisteminin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Vergi gelirlerini belirli kişilere tahsis ederek askerî ve idarî hizmetleri karşılamak
B
Toprağı tamamen özel mülkiyete geçirip serbest piyasa oluşturmak
C
Tüm vergileri doğrudan saray hazinesinde toplayıp yerel gücü sıfırlamak
D
Üretimi yalnızca ticaret şehirlerinde yoğunlaştırıp kırsalı boşaltmak
Çözüm
İkta, devletin maaş yerine toprak gelirlerini tahsis ederek asker beslemesini ve hizmetlerin yürütülmesini sağlar. Bu uygulama hem mali yükü azaltır hem de taşrada düzeni destekler.
8. soru
AYT - Yerleşme ve Devletleşme Sürecinde Selçuklu Türkiyesi - Orta Test - Yerleşme ve Devletleşme Sürecinde Selçuklu Türkiyesi 2 - 3
Doğru cevap: A
Aşağıdakilerden hangisi Anadolu Selçuklularında ticareti geliştirmeye yönelik uygulamalardan biridir?
A
Kervansaraylar inşa ederek tüccarların güvenliğini ve konaklamasını sağlamak
B
Tüm limanları kapatarak iç ticarete yönelmek
C
Ahiliği kaldırarak esnaf teşkilatlarını dağıtmak
D
Ticarette para kullanımını yasaklayıp takası zorunlu kılmak
Çözüm
Kervansaraylar, ticaret yollarında güvenliği ve lojistiği güçlendirir. Bu sayede Anadolu, uluslararası ticarette daha etkin hâle gelir.
