Bu sayfada sınırlı sayıda soru ve doğru cevap gösterilir. Konu kazanımlarını ve çözüm adımlarını birlikte değerlendirebilirsin.
1. soru
AYT - Beylikten Devlete Osmanlı Medeniyeti - Orta Test - Beylikten Devlete Osmanlı Medeniyeti 1 - 1
Doğru cevap: A
Osmanlı Devleti’nin kuruluş döneminde beylikten devlete geçiş sürecini hızlandıran gelişmelerden hangisi daha çok “merkezi otoritenin güçlenmesi” ile ilgilidir?
A
İlk Osmanlı parasının basılması
B
Ahilerin şehir hayatında etkin olması
C
Gaza ve cihat anlayışının yaygın olması
D
Uç bölgesinde Bizans’a karşı fetihlerin yapılması
Çözüm
Para basmak, egemenlik (hâkimiyet) sembollerindendir ve merkezi otoritenin güçlendiğini gösterir. Diğer seçenekler daha çok sosyal yapı veya fetih motivasyonu ile ilgilidir.
2. soru
AYT - Beylikten Devlete Osmanlı Medeniyeti - Orta Test - Beylikten Devlete Osmanlı Medeniyeti 1 - 2
Doğru cevap: B
Osmanlı’da “millet sistemi”nin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Gayrimüslimlerin askerlik hizmetini zorunlu kılmak
B
Farklı dinî toplulukların kendi dinî-hukukî işlerini yöneterek düzeni sağlamak
C
Toprağın mülkiyetini tamamen köylülere devretmek
D
Merkezî yönetimi kaldırıp eyaletlere bağımsızlık vermek
Çözüm
Millet sistemi, gayrimüslim cemaatlerin dinî ve bazı hukukî işlerini kendi liderleri aracılığıyla yürütmesine dayanır. Bu sayede toplumsal düzen ve vergi/idarî denetim kolaylaşır.
3. soru
AYT - Beylikten Devlete Osmanlı Medeniyeti - Orta Test - Beylikten Devlete Osmanlı Medeniyeti 1 - 3
Doğru cevap: C
Osmanlı’da “devşirme sistemi” ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
A
Yalnızca Müslüman ailelerin çocukları devşirilirdi
B
Tımar topraklarının dağıtımında görevli bir kurumdur
C
Kapıkulu ocakları ve saray için insan kaynağı sağlamayı amaçlamıştır
D
Ulema sınıfına doğrudan kadı ve müderris yetiştiren tek yoldur
Çözüm
Devşirme, özellikle kapıkulu askerî sınıfı ve saray hizmetleri için yetiştirilecek insan kaynağı oluşturmuştur. Müslümanlardan alınmaması ve tımarla doğrudan ilgili olmaması ayırt edicidir.
4. soru
AYT - Beylikten Devlete Osmanlı Medeniyeti - Orta Test - Beylikten Devlete Osmanlı Medeniyeti 1 - 4
Doğru cevap: B
Osmanlı’da “tımar sistemi”nin devlet yönetimine sağladığı katkılardan biri aşağıdakilerden hangisidir?
A
Merkezî hazinenin tüm gelirlerini tek elde toplaması
B
Taşrada güvenliğin sağlanması ve atlı asker (sipahi) yetiştirilmesi
C
Dış ticaretin tamamen serbest bırakılması
D
Kapitülasyonların kaldırılması
Çözüm
Tımar sistemi, dirlik gelirleri karşılığında sipahi beslenmesini ve taşrada düzenin korunmasını sağlamıştır. Böylece hem askerî güç hem de yerel denetim desteklenmiştir.
5. soru
AYT - Beylikten Devlete Osmanlı Medeniyeti - Orta Test - Beylikten Devlete Osmanlı Medeniyeti 1 - 5
Doğru cevap: A
Osmanlı şehirlerinde ekonomik ve sosyal hayatın düzenlenmesinde etkili olan “Ahilik” teşkilatı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A
Üretim ve ticarette kalite-fiyat denetimi ile meslekî dayanışmayı sağlar
B
Toprakların miras yoluyla bölünmesini engeller
C
Yeniçeri Ocağı’nın askerî eğitiminden sorumludur
D
Divan-ı Hümâyun’un karar organı olarak görev yapar
Çözüm
Ahilik; esnaf ve zanaatkârlar arasında dayanışma kurar, üretim ve ticarette standartları gözetir. Diğer seçenekler farklı kurum ve alanlara aittir.
6. soru
AYT - Beylikten Devlete Osmanlı Medeniyeti - Orta Test - Beylikten Devlete Osmanlı Medeniyeti 2 - 1
Doğru cevap: A
Osmanlı Devleti'nde “millet sistemi”nin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Gayrimüslimlerin dinî ve hukukî işlerini kendi cemaatleri içinde düzenleyerek toplumsal düzeni sağlamak
B
Tüm tebaanın aynı hukuk kurallarına tabi olmasını sağlayarak merkeziyetçiliği artırmak
C
Tımar sistemini güçlendirerek tarımsal üretimi artırmak
D
Devşirme sistemini yaygınlaştırarak kapıkulu sayısını artırmak
Çözüm
Millet sistemi, gayrimüslim cemaatlerin dinî ve bazı hukukî işlerini kendi kurumlarıyla yürütmesine dayanır. Böylece farklı inanç grupları Osmanlı idaresi içinde düzenli biçimde yönetilmiştir.
7. soru
AYT - Beylikten Devlete Osmanlı Medeniyeti - Orta Test - Beylikten Devlete Osmanlı Medeniyeti 2 - 2
Doğru cevap: A
Osmanlı’da “devşirme” uygulamasının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Merkeze bağlı, sadakati yüksek asker ve yönetici kadrolar yetiştirmek
B
Tımar topraklarının gelirini artırmak için tarımsal nüfusu çoğaltmak
C
Ahilik teşkilatını güçlendirerek şehir ekonomisini canlandırmak
D
Uç bölgelerinde fetihleri hızlandırmak için akıncı sayısını artırmak
Çözüm
Devşirme ile özellikle Yeniçeri Ocağı ve Enderun için insan kaynağı sağlanmıştır. Amaç, padişaha bağlı ve merkezi otoriteyi güçlendiren bir kadro oluşturmaktır.
8. soru
AYT - Beylikten Devlete Osmanlı Medeniyeti - Orta Test - Beylikten Devlete Osmanlı Medeniyeti 2 - 3
Doğru cevap: A
Osmanlı’da “tımar sistemi”nin aşağıdaki sonuçlardan hangisine katkı sağladığı söylenebilir?
A
Eyaletlerde askerî gücün beslenmesi ve kırsalda düzenin korunması
B
Deniz ticaretinin gelişmesi ve kapitülasyonların yaygınlaşması
C
Gayrimüslimlerin kendi mahkemelerini kurarak bağımsız yargı oluşturması
D
Sarayın giderlerinin tamamen vakıflar tarafından karşılanması
Çözüm
Tımar, sipahilerin belirli gelir karşılığında asker beslemesine dayanır. Bu sistem hem taşrada güvenliği hem de ordunun insan kaynağını desteklemiştir.
