Bu sayfada sınırlı sayıda soru ve doğru cevap gösterilir. Konu kazanımlarını ve çözüm adımlarını birlikte değerlendirebilirsin.
1. soru
AYT - Tarih ve Zaman - Orta Test - Tarih ve Zaman 1 - 1
Doğru cevap: B
Aşağıdakilerden hangisi tarihe yardımcı bilimlerden biri olan “kronoloji”nin temel amacını en doğru şekilde açıklar?
A
Geçmiş olayları neden-sonuç ilişkisi içinde açıklamak
B
Tarihteki olayları zaman sırasına koyarak tarihlemeyi sağlamak
C
Toplumların kültürel unsurlarını karşılaştırmak
D
Tarihî belgelerin güvenilirliğini belirlemek
Çözüm
Kronoloji, olayları oluş sırasına göre düzenler ve tarihlemeyi mümkün kılar. Neden-sonuç analizi veya belge tenkidi kronolojinin temel amacı değildir.
2. soru
AYT - Tarih ve Zaman - Orta Test - Tarih ve Zaman 1 - 2
Doğru cevap: C
Aşağıdakilerden hangisi “tarihî olay” ile “tarihî olgu” arasındaki farkı doğru ifade eder?
A
Olay uzun sürede oluşur, olgu kısa sürede gerçekleşir.
B
Olay tekrarlanabilir, olgu tekrarlanamaz.
C
Olay belirli bir yer ve zamanda gerçekleşir; olgu ise olayların ortaya çıkardığı daha genel ve uzun süreli sonuçlardır.
D
Olay yorum içerir; olgu yoruma kapalıdır.
Çözüm
Tarihî olay belirli yer ve zamanda gerçekleşen tekil durumdur. Olgu ise birçok olayın sonucunda oluşan daha genel ve uzun süreli süreç/sonuçtur.
3. soru
AYT - Tarih ve Zaman - Orta Test - Tarih ve Zaman 1 - 3
Doğru cevap: C
Aşağıdakilerden hangisi zamanın ölçülmesinde kullanılan “takvim”in ortaya çıkış nedenlerinden biri değildir?
A
Tarım faaliyetlerini mevsimlere göre planlamak
B
Dini gün ve bayramları belirlemek
C
Tarihî belgelerin doğruluğunu kesin olarak kanıtlamak
D
Devlet işlerinde vergi, askerlik gibi düzenlemeleri zamanlamak
Çözüm
Takvimler, zamanı düzenlemek ve toplumsal/ekonomik-dini ihtiyaçları planlamak için geliştirilmiştir. Belgelerin doğruluğunu kesin kanıtlama işi takvimden çok kaynak tenkidiyle ilgilidir.
4. soru
AYT - Tarih ve Zaman - Orta Test - Tarih ve Zaman 1 - 4
Doğru cevap: B
Miladi takvim ile Hicri takvim arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
A
Miladi takvim Ay yılına, Hicri takvim Güneş yılına dayanır.
B
Miladi takvim Güneş yılına, Hicri takvim Ay yılına dayanır.
C
İkisi de Güneş yılına dayanır; sadece başlangıç yılları farklıdır.
D
İkisi de Ay yılına dayanır; sadece ay adları farklıdır.
Çözüm
Miladi takvim Güneş yılını esas alır. Hicri takvim ise Ay yılına göre düzenlenmiştir.
5. soru
AYT - Tarih ve Zaman - Orta Test - Tarih ve Zaman 1 - 5
Doğru cevap: C
Aşağıdakilerden hangisi tarihte “mutlak zaman” kullanmanın sağladığı en önemli avantajdır?
A
Olayları kişisel hatıralara dayanarak daha canlı anlatmayı sağlar.
B
Olayların aynı anda farklı yerlerde nasıl yaşandığını tamamen ortadan kaldırır.
C
Olayların tarihini kesin bir biçimde belirleyip farklı toplumların kronolojilerini karşılaştırmayı kolaylaştırır.
D
Tarihî olayların nedenlerini tek bir etkene indirgemeyi sağlar.
Çözüm
Mutlak zaman (yıl, gün gibi) olayların kesin tarihlenmesini sağlar. Böylece farklı toplum ve bölgelerdeki gelişmelerin karşılaştırılması kolaylaşır.
6. soru
AYT - Tarih ve Zaman - Orta Test - Tarih ve Zaman 2 - 1
Doğru cevap: A
Aşağıdakilerden hangisi tarihe yardımcı bilimlerden biri olup geçmişteki toplumların maddi kültür kalıntılarını inceleyerek tarihçiye veri sağlar?
A
Arkeoloji
B
Etnografya
C
Filoloji
D
Heraldik
Çözüm
Arkeoloji kazılarla elde edilen maddi kalıntıları inceleyerek geçmiş hakkında bilgi verir. Bu bulgular, yazılı kaynakların olmadığı dönemlerin aydınlatılmasında özellikle önemlidir.
7. soru
AYT - Tarih ve Zaman - Orta Test - Tarih ve Zaman 2 - 2
Doğru cevap: B
Tarihî olayların zamanını belirlemede kullanılan “milat” kavramı aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
A
Yazının icadını
B
Hz. İsa’nın doğumunu
C
Hicret’i
D
İlk çağın başlangıcını
Çözüm
Milat, Hristiyan takvim sisteminde başlangıç kabul edilen Hz. İsa’nın doğumunu ifade eder. Buna göre olaylar MÖ ve MS şeklinde tarihlendirilir.
8. soru
AYT - Tarih ve Zaman - Orta Test - Tarih ve Zaman 2 - 3
Doğru cevap: B
Aşağıdaki yargılardan hangisi “tarihî zaman” ile “kronolojik zaman” arasındaki farka doğru bir örnektir?
A
Kronolojik zaman, olayların neden-sonuç ilişkisini inceler; tarihî zaman sadece yılları belirtir.
B
Tarihî zaman, olayları çağlara ayırarak anlamlandırır; kronolojik zaman olayları yıl, ay, gün sırasına dizer.
C
Kronolojik zaman, takvim başlangıçlarını belirler; tarihî zaman takvim kullanmaz.
D
Tarihî zaman yalnızca yazılı kaynaklara dayanır; kronolojik zaman yalnızca sözlü kaynaklara dayanır.
Çözüm
Kronolojik zaman olayları tarih sırasına koyar. Tarihî zaman ise dönemlendirme (çağ, devir) yaparak olayları anlamlandırmayı sağlar.
