Bu sayfada sınırlı sayıda soru ve doğru cevap gösterilir. Konu kazanımlarını ve çözüm adımlarını birlikte değerlendirebilirsin.
1. soru
AYT - Devletleşme Sürecinde Savaşçılar ve Askerler - Orta Test - Devletleşme Sürecinde Savaşçılar ve Askerler 1 - 1
Doğru cevap: A
İlk Türk-İslam devletlerinde gulam sisteminin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Merkezi otoriteye bağlı, maaşlı ve profesyonel bir askerî-sivil kadro oluşturmak
B
Boylar arası dayanışmayı artırmak için aşiret kuvvetlerini güçlendirmek
C
Sınır bölgelerinde yerel beylerin bağımsızlığını genişletmek
D
Tımar topraklarını kalıcı mülk hâline getirerek asker yetiştirmek
Çözüm
Gulamlar, hükümdara bağlı yetiştirilen ve maaşla görev yapan profesyonel unsurlardı. Amaç, merkezî otoriteyi güçlendirmek ve düzenli bir kadro oluşturmaktı.
2. soru
AYT - Devletleşme Sürecinde Savaşçılar ve Askerler - Orta Test - Devletleşme Sürecinde Savaşçılar ve Askerler 1 - 2
Doğru cevap: B
Büyük Selçuklularda ikta sisteminin askerî açıdan en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
A
Devletin düzenli ve sürekli bir donanma kurmasını sağlaması
B
Toprak gelirleriyle atlı asker beslenerek ordunun mali yükünün azaltılması
C
Savaşlarda yalnızca paralı asker kullanımının yaygınlaşması
D
Merkez ordusunun tamamen kaldırılarak yerel kuvvetlere geçilmesi
Çözüm
İkta sahipleri, kendilerine ayrılan gelirle asker yetiştirip beslerdi. Böylece ordu güçlenir, hazine üzerindeki yük azalırdı.
3. soru
AYT - Devletleşme Sürecinde Savaşçılar ve Askerler - Orta Test - Devletleşme Sürecinde Savaşçılar ve Askerler 1 - 3
Doğru cevap: B
Osmanlı Devleti’nde devşirme sisteminin Yeniçeri Ocağı ile ilişkisi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Yeniçeriler, kapıkulu askerleri içinde merkezî otoriteye bağlı bir piyade gücüydü
C
Yeniçeriler, yalnızca deniz savaşlarında görev yapan askerlerden oluşurdu
D
Yeniçeriler, aşiret kuvvetleri olarak sınır boylarında bağımsız hareket ederdi
Çözüm
Devşirme kökenli Yeniçeriler kapıkulu askerleri içinde yer alan piyade sınıfıydı. Doğrudan padişaha bağlı olmaları merkezî otoriteyi güçlendirirdi.
4. soru
AYT - Devletleşme Sürecinde Savaşçılar ve Askerler - Orta Test - Devletleşme Sürecinde Savaşçılar ve Askerler 1 - 4
Doğru cevap: C
Osmanlı’da tımarlı sipahilerle kapıkulu askerleri arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
A
Tımarlı sipahilerin maaşlarını hazineden düzenli olarak alması
B
Kapıkulu askerlerinin eyaletlerde yerel beylerin emrinde görev yapması
C
Tımarlı sipahilerin dirlik gelirleri karşılığında atlı askerî hizmet sunması
D
Kapıkulu askerlerinin tamamının toprağa bağlı üretim yapması
Çözüm
Tımarlı sipahiler dirlik (tımar) gelirleri karşılığında atlı askerî hizmet verirlerdi. Kapıkulu askerleri ise merkezde maaşlı ve padişaha bağlıydı.
5. soru
AYT - Devletleşme Sürecinde Savaşçılar ve Askerler - Orta Test - Devletleşme Sürecinde Savaşçılar ve Askerler 1 - 5
Doğru cevap: C
Aşağıdakilerden hangisi, devletleşme sürecinde düzenli ordunun kurulmasının doğrudan bir sonucudur?
A
Ordu komutanlarının veraset yoluyla göreve gelmesi
B
Savaş gücünün mevsimlik seferlerle sınırlı kalması
C
Askerî gücün süreklilik kazanması ve disiplinin artması
D
Merkezî yönetimin zayıflayıp yerel güçlerin öne çıkması
Çözüm
Düzenli ordu, sürekli eğitim ve hiyerarşi sayesinde disiplin sağlar. Bu da askerî gücün süreklilik kazanmasına yol açar.
6. soru
AYT - Devletleşme Sürecinde Savaşçılar ve Askerler - Orta Test - Devletleşme Sürecinde Savaşçılar ve Askerler 2 - 1
Doğru cevap: B
İlk Türk-İslam devletlerinde ordu teşkilatında “gulam” sisteminin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Aşiret kuvvetlerini artırarak boylar arası dengeyi sağlamak
B
Merkeze bağlı, maaşlı ve sürekli bir askerî sınıf oluşturarak otoriteyi güçlendirmek
C
Sınır bölgelerinde yerel beylerin askerî gücünü artırmak
D
Seferlerde sadece gönüllü birliklerden yararlanmak
Çözüm
Gulamlar, hükümdara bağlı yetiştirilen ve maaş alan profesyonel askerlerdi. Bu sistem, aşiret/yerel güçlere bağımlılığı azaltarak merkezî otoriteyi güçlendirdi.
7. soru
AYT - Devletleşme Sürecinde Savaşçılar ve Askerler - Orta Test - Devletleşme Sürecinde Savaşçılar ve Askerler 2 - 2
Doğru cevap: C
Osmanlı Devleti’nde tımar sisteminin askerî alandaki en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
A
Kapıkulu askerlerinin sayısının azaltılması
B
Donanmanın ihtiyaç duyduğu levent sayısının artırılması
C
Eyaletlerde atlı asker (sipahi) yetiştirilerek seferlerde düzenli kuvvet sağlanması
D
Sınır kalelerinin yönetiminin tamamen yerel beylere bırakılması
Çözüm
Tımar sahipleri, gelir karşılığında cebelü besleyerek sefere asker getirirdi. Böylece Osmanlı, eyaletlerden düzenli atlı kuvvet temin etti.
8. soru
AYT - Devletleşme Sürecinde Savaşçılar ve Askerler - Orta Test - Devletleşme Sürecinde Savaşçılar ve Askerler 2 - 3
Doğru cevap: B
İslamiyet öncesi Türk devletlerinde “ordu-millet” anlayışının varlığını en iyi gösteren uygulama aşağıdakilerden hangisidir?
A
Askerliğin yalnızca ücretli paralı askerler tarafından yapılması
B
Savaş zamanında halkın büyük kısmının silah altına alınabilmesi
C
Ordunun tamamen yabancı kökenli askerlerden oluşturulması
D
Askerî sınıfın şehirlerde loncalar şeklinde örgütlenmesi
Çözüm
Ordu-millet anlayışında toplumun geniş kesimi savaşçı niteliğe sahiptir. Bu nedenle sefer zamanında halkın önemli bölümü hızla silah altına alınabilmiştir.
