Bu sayfada sınırlı sayıda soru ve doğru cevap gösterilir. Konu kazanımlarını ve çözüm adımlarını birlikte değerlendirebilirsin.
1. soru
AYT - Sermaye ve Emek - Orta Test - Sermaye ve Emek 1 - 1
Doğru cevap: A
19. yüzyılda Sanayi Devrimi’nin yaygınlaşmasıyla Avrupa’da “sermaye” birikimini hızlandıran temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?
A
Makineleşme ile üretimin artması ve kârların büyümesi
B
Tımar sisteminin güçlenmesi ve tarımsal üretimin artması
C
Lonca teşkilatının üretimi sıkı denetim altına alması
D
İpek ve Baharat yollarının yeniden canlanması
Çözüm
Makineleşme üretimi artırmış, maliyetleri düşürmüş ve kârları büyütmüştür. Bu durum sermaye birikimini hızlandırmıştır.
2. soru
AYT - Sermaye ve Emek - Orta Test - Sermaye ve Emek 1 - 2
Doğru cevap: A
Sanayi Devrimi sonrasında ortaya çıkan işçi sınıfının (proletarya) temel sorunu aşağıdakilerden hangisidir?
A
Ağır çalışma koşulları ve düşük ücret
B
Toprak mülkiyetinin işçiler arasında eşit dağıtılması
C
Vergi muafiyeti nedeniyle üretimin düşmesi
D
Nüfusun azalması nedeniyle işgücü açığı
Çözüm
Fabrikalaşma uzun çalışma saatleri ve düşük ücretleri yaygınlaştırmıştır. İş güvenliği ve sosyal haklar başlangıçta zayıftır.
3. soru
AYT - Sermaye ve Emek - Orta Test - Sermaye ve Emek 1 - 3
Doğru cevap: A
19. yüzyılda “sermaye-emek” çatışmasına bağlı olarak Avrupa’da sendikaların ortaya çıkmasının en temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
İşçilerin ücret ve çalışma koşullarını toplu pazarlıkla iyileştirmek
B
Devletin dış ticaret gelirlerini artırmak
C
Toprak reformunu hızlandırarak köylüyü güçlendirmek
D
Sömürgelerden ham madde akışını kesmek
Çözüm
Sendikalar işçilerin haklarını korumak için örgütlenmesini sağlamıştır. Toplu pazarlıkla ücret, çalışma saati ve güvenlik gibi konularda iyileştirme hedeflenmiştir.
4. soru
AYT - Sermaye ve Emek - Orta Test - Sermaye ve Emek 1 - 4
Doğru cevap: A
Aşağıdakilerden hangisi 19. yüzyılda devletin sermaye-emek ilişkilerine daha fazla müdahil olmaya başladığının bir göstergesidir?
A
Çocuk işçiliğini sınırlayan ve çalışma saatlerini düzenleyen yasaların çıkarılması
B
Loncaların yeniden güçlendirilerek üretimin tamamen loncalara bırakılması
C
Merkantilizmin tüm Avrupa’da yeniden devlet politikası haline gelmesi
D
Feodal ayrıcalıkların genişletilerek soylulara yeni imtiyazlar verilmesi
Çözüm
Sanayileşmenin doğurduğu sosyal sorunlar devletin çalışma hayatını düzenlemesine yol açmıştır. Çocuk işçiliği ve çalışma saatleri gibi alanlarda yasal düzenlemeler bunun göstergesidir.
5. soru
AYT - Sermaye ve Emek - Orta Test - Sermaye ve Emek 1 - 5
Doğru cevap: A
Osmanlı Devleti’nde 19. yüzyılın sonlarında işçi hareketlerinin ve grevlerin görülmesinde aşağıdakilerden hangisinin etkisi daha belirgindir?
A
Demiryolu, liman ve fabrika gibi alanlarda ücretli işçi sayısının artması
B
Tımar sisteminin yeniden yaygınlaştırılması
C
Kapitülasyonların tamamen kaldırılmasıyla yerli sanayinin hızla güçlenmesi
D
Coğrafi keşiflerle Akdeniz ticaretinin yeniden canlanması
Çözüm
Ulaşım ve sanayi yatırımları ücretli işçiliği artırmış, emek-sermaye ilişkilerini görünür kılmıştır. Bu da grev ve örgütlenme eğilimlerini güçlendirmiştir.
6. soru
AYT - Sermaye ve Emek - Orta Test - Sermaye ve Emek 2 - 1
Doğru cevap: A
19. yüzyılda Sanayi Devrimi’nin hız kazanmasıyla Avrupa’da “sermaye” birikimini artıran temel etken aşağıdakilerden hangisidir?
A
Fabrikalaşma ve makineleşmeyle üretimin artması
B
Lonca teşkilatının güçlenerek üretimi denetlemesi
C
Tımar sisteminin yaygınlaşmasıyla tarımsal verimin artması
D
Kapitülasyonların kaldırılmasıyla iç pazarın korunması
Çözüm
Makineleşme ve fabrikalaşma üretimi ve kârı artırarak sermaye birikimini hızlandırdı. Lonca ve tımar gibi kurumlar sanayi kapitalizminin değil, daha eski üretim ilişkilerinin unsurlarıdır.
7. soru
AYT - Sermaye ve Emek - Orta Test - Sermaye ve Emek 2 - 2
Doğru cevap: A
Sanayi Devrimi sonrasında “emek” kavramının niteliğini değiştiren gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
A
Üretimin ev atölyelerinden fabrikalara taşınması
B
Toprağa dayalı sipahi sisteminin yaygınlaşması
C
Feodal beylerin siyasi gücünün artması
D
İpek ve Baharat Yolları’nın önem kazanması
Çözüm
Fabrikalaşma, ücretli işçi sınıfının (proletarya) ortaya çıkmasını ve emeğin düzenli çalışma saatlerine bağlanmasını sağladı. Diğer seçenekler sanayi tipi ücretli emeği açıklamaz.
8. soru
AYT - Sermaye ve Emek - Orta Test - Sermaye ve Emek 2 - 3
Doğru cevap: A
19. yüzyılda işçi sınıfının çalışma koşullarını iyileştirmeye yönelik ortaya çıkan “sendikalar”ın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Ücret, çalışma süresi ve iş güvenliği gibi konularda işverenle toplu pazarlık yapmak
B
Üretim araçlarının tamamını devletleştirerek özel mülkiyeti kaldırmak
C
Sömürgecilik faaliyetlerini genişleterek ham madde kaynaklarını artırmak
D
Lonca düzenini geri getirerek ustalık-kalfalık sistemini yeniden kurmak
Çözüm
Sendikalar işçilerin haklarını korumak için toplu pazarlık ve dayanışma amacıyla kuruldu. Devletleştirme sosyalist bir hedef olabilir ancak sendikanın zorunlu ve tek amacı değildir.
