Bu sayfada sınırlı sayıda soru ve doğru cevap gösterilir. Konu kazanımlarını ve çözüm adımlarını birlikte değerlendirebilirsin.
1. soru
AYT - Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti - Orta Test - Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti 1 - 1
Doğru cevap: A
XVIII. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin Avrupa karşısında izlediği politikalardan biri olarak “denge siyaseti”nin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Avrupa devletleri arasında çıkar çatışmalarından yararlanarak Osmanlı’nın varlığını ve toprak bütünlüğünü korumak
B
Avrupa’daki bütün devletlerle aynı anda savaşarak kaybedilen toprakları geri almak
C
Kapitülasyonları tamamen kaldırarak Avrupa ekonomisini Osmanlı pazarından uzaklaştırmak
D
Sömürgecilik faaliyetlerine katılarak yeni gelir kaynakları elde etmek
Çözüm
Osmanlı, Avrupa’daki güç rekabetini kullanarak kendisine karşı ortak cephe oluşmasını engellemeye çalıştı. Amaç, özellikle zayıflama döneminde devletin devamlılığını sağlamaktı.
2. soru
AYT - Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti - Orta Test - Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti 1 - 2
Doğru cevap: A
Osmanlı Devleti’nin XVIII. yüzyılda Avrupa’daki gelişmeleri yakından takip etmek amacıyla ilk kez sürekli elçilikler açması aşağıdakilerden hangisiyle en doğrudan ilişkilidir?
A
Avrupa’daki siyasi ve askerî değişimleri düzenli izleyip diplomasiye ağırlık verme ihtiyacı
B
Tımar sistemini yeniden canlandırarak taşra yönetimini güçlendirme isteği
C
Şer’i hukuku kaldırıp laik hukuk sistemine geçme hedefi
D
Sömürge toprakları edinerek hammadde ihtiyacını karşılama planı
Çözüm
Sürekli elçilikler, Avrupa’daki güç dengelerini ve yenilikleri yerinde izleme ihtiyacından doğdu. Bu adım, diplomasinin önem kazandığını gösterir.
3. soru
AYT - Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti - Orta Test - Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti 1 - 3
Doğru cevap: A
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nin XVIII. yüzyılda Rusya karşısında yaşadığı güç kaybının bir sonucu olarak Karadeniz’in uluslararası statüsünde meydana gelen değişimi en iyi ifade eder?
A
Karadeniz’in tamamen Osmanlı iç denizi olma özelliğinin zayıflaması
B
Karadeniz’in Osmanlı tarafından tüm yabancı gemilere kapatılması
C
Karadeniz’de yalnızca Osmanlı ve İran gemilerinin ticaret yapabilmesi
D
Karadeniz’in Osmanlı’nın mutlak denetimine girmesi ve donanmanın güçlenmesi
Çözüm
Rusya’nın güçlenmesiyle Osmanlı’nın Karadeniz üzerindeki tek taraflı hâkimiyeti sarsıldı. Bu durum, Osmanlı’nın denge siyasetini daha fazla kullanmasına da zemin hazırladı.
4. soru
AYT - Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti - Orta Test - Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti 1 - 4
Doğru cevap: A
Osmanlı Devleti’nin “Şark Meselesi” olarak adlandırılan sürecin merkezinde yer almasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A
Avrupalı devletlerin Osmanlı topraklarını paylaşma ve Osmanlı’yı Avrupa’dan uzaklaştırma hedefi
B
Osmanlı’nın Avrupa devletlerini tek bir bayrak altında birleştirme girişimi
C
Osmanlı’nın sanayi devrimini başlatan ülke olması
D
Osmanlı’nın Amerika kıtasında sömürgeler kurarak Avrupa’yı tehdit etmesi
Çözüm
Şark Meselesi, Osmanlı’nın zayıflamasıyla Avrupalı devletlerin paylaşım ve nüfuz mücadelesini ifade eder. Amaç, Osmanlı’yı siyasal olarak etkisizleştirmekti.
5. soru
AYT - Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti - Orta Test - Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti 1 - 5
Doğru cevap: D
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nin değişen dünya dengeleri karşısında XVIII-XIX. yüzyıllarda diplomasiye daha fazla önem vermesinin nedenlerinden biri değildir?
A
Avrupa’da güçler dengesinin sık değişmesi ve ittifakların hızlı kurulup bozulması
B
Askerî alanda Avrupa karşısında üstünlüğün büyük ölçüde kaybedilmesi
C
Savaşların maliyetinin artması ve ekonomik kaynakların yetersiz kalması
D
Osmanlı’nın Avrupa’da sanayileşmenin lideri hâline gelmesi ve üstünlüğünü pekiştirmesi
Çözüm
Osmanlı, sanayileşmenin lideri olmadığı için diplomasiye yönelmiştir. Diğer seçenekler, diplomasiyi zorunlu kılan gerçek nedenlerdir.
6. soru
AYT - Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti - Orta Test - Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti 2 - 1
Doğru cevap: B
Karlofça Antlaşması (1699) Osmanlı Devleti açısından aşağıdakilerden hangisinin başlangıcı olarak kabul edilir?
A
Avrupa’da üstünlüğün Osmanlı’ya geçmesi
B
Osmanlı’nın batıda ilk büyük toprak kayıplarıyla savunmaya çekilmesi
C
Kapitülasyonların ilk kez verilmesi
D
Boğazlar üzerinde uluslararası bir komisyon kurulması
Çözüm
Karlofça ile Osmanlı, Avusturya ve müttefiklerine karşı geniş topraklar kaybetmiştir. Bu antlaşma, batıda geri çekilme ve savunma siyasetinin belirginleştiği bir dönüm noktasıdır.
7. soru
AYT - Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti - Orta Test - Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti 2 - 2
Doğru cevap: B
1700 İstanbul Antlaşması’nın (Osmanlı-Rusya) Osmanlı dış politikasına etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Rusya’nın Karadeniz’de ilk kez donanma bulundurmasına izin verilmesi
B
Rusya’nın Azak Kalesi’ni alarak Karadeniz’e açılma yönünde önemli bir avantaj elde etmesi
C
Osmanlı’nın Kırım üzerindeki egemenliğini tamamen kaybetmesi
D
Boğazların uluslararası statüye kavuşması
Çözüm
İstanbul Antlaşması ile Rusya Azak Kalesi’ni alarak Karadeniz’e inme politikasında önemli bir adım atmıştır. Bu durum Osmanlı-Rus rekabetini daha da belirginleştirmiştir.
8. soru
AYT - Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti - Orta Test - Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siyaseti 2 - 3
Doğru cevap: C
Pasarofça Antlaşması (1718) sonrasında Osmanlı Devleti’nin izlediği ve Avrupa’yı yakından tanımaya yönelik politika aşağıdakilerden hangisidir?
A
İstimalet
B
Denge politikası
C
Lale Devri’nde ıslahat ve diplomasiye ağırlık verme
D
Sömürgecilik
Çözüm
Pasarofça’dan sonra Osmanlı, bir süre barış ortamında Avrupa’daki gelişmeleri takip etmeye yönelmiştir. Lale Devri’nde elçiliklerin etkinliği artmış ve yenilik arayışları hız kazanmıştır.
