AYT Kimyasal Tepkimelerde Enerji Konu Anlatımı

1. bölüm

kimyasal_tepkimelerde_enerji_01 1.sayfa

Enerji, Sistem ve Çevreye Giriş - 1. Sayfa

Lise • TYT • AYT

Kimyasal Tepkimelerde Enerji

Isı–iş–enerji ayrımı ile başlangıç

Sayfa 1/20

Enerji, Sistem ve Çevreye Giriş

Temelden ileri düzeye: kavram → ilişki → yöntem → yorum

Enerji nedir?

Bağlar kırılır ve yeni bağlar oluşur. Bu sırada enerji alışverişi olur. Isı (q) ve iş (w), enerji aktarım yollarıdır.

Sistem–çevre

Sistem: incelediğin kısım. Çevre: geri kalan. Evren: ikisi birlikte.

TYT odak

Isı veren: ekzotermik. Isı alan: endotermik.

Kritik ayrım

Enerji: durum büyüklüğü
Isı/iş: süreç büyüklüğü

2. bölüm

kimyasal_tepkimelerde_enerji_02 2.sayfa

Termokimyaya Giriş: U ve H - 2. Sayfa

Lise • TYT • AYT

Kimyasal Tepkimelerde Enerji

İç enerji–entalpi kavramları

Sayfa 2/20

Termokimyaya Giriş: U ve H

Temelden ileri düzeye: kavram → ilişki → yöntem → yorum

U ve H

Termokimya enerji değişimini inceler. İç enerji (U) ve entalpi (H) en temel iki kavramdır.

U

Mutlak U değil, ΔU önemlidir.

H

Sabit basınçta ısı ile ilişki kurar.

Matematiksel gösterim

Δ H = H_{urunler} - H_{girenler}

Tuzak

Isı ve sıcaklık farklıdır.

3. bölüm

kimyasal_tepkimelerde_enerji_03 3.sayfa

Ekzotermik–Endotermik ve İşaretler - 3. Sayfa

Lise • TYT • AYT

Kimyasal Tepkimelerde Enerji

ΔH’nin işareti

Sayfa 3/20

Ekzotermik–Endotermik ve İşaretler

Temelden ileri düzeye: kavram → ilişki → yöntem → yorum

Ekzotermik–endotermik

Isı verirse ekzotermik, ısı alırsa endotermik.

Ekzotermik

ΔH < 0

Endotermik

ΔH > 0

Not

Sıcaklık değişimi tek başına yorum için yeterli olmayabilir.

4. bölüm

kimyasal_tepkimelerde_enerji_04 4.sayfa

Tepkime Enerji Diyagramı Mantığı - 4. Sayfa

Lise • TYT • AYT

Kimyasal Tepkimelerde Enerji

Giren–ürün düzeyleri

Sayfa 4/20

Tepkime Enerji Diyagramı Mantığı

Temelden ileri düzeye: kavram → ilişki → yöntem → yorum

Enerji diyagramı

Giren–ürün enerji düzeyi farkı ΔH’yi verir. Yol değişse de ΔH aynı kalır.

Matematiksel gösterim

Δ H = q (p = sabit)

5. bölüm

kimyasal_tepkimelerde_enerji_05 5.sayfa

Kalorimetri Temelleri - 5. Sayfa

Lise • TYT • AYT

Kimyasal Tepkimelerde Enerji

q = m·c·ΔT

Sayfa 5/20

Kalorimetri Temelleri

Temelden ileri düzeye: kavram → ilişki → yöntem → yorum

Kalorimetri

Isı değişimini ölçer.

Matematiksel gösterim

q = m \cdot c \cdot Δ T

İşaret

q(tep.) = - q(çevre)

6. bölüm

kimyasal_tepkimelerde_enerji_06 6.sayfa

Kalorimetre Sabiti ve Isı Sığası - 6. Sayfa

Lise • TYT • AYT

Kimyasal Tepkimelerde Enerji

C_kal yaklaşımı

Sayfa 6/20

Kalorimetre Sabiti ve Isı Sığası

Temelden ileri düzeye: kavram → ilişki → yöntem → yorum

Kalorimetre sabiti

Kap etkisi C_kal ile toplanır: q(kal)=C_kal·ΔT.

Toplam

q(çevre)=q(su)+q(kal), q(tep.)=-q(çevre).

7. bölüm

kimyasal_tepkimelerde_enerji_07 7.sayfa

Durum Fonksiyonu ve Hess’e Köprü - 7. Sayfa

Lise • TYT • AYT

Kimyasal Tepkimelerde Enerji

Yol bağımsızlığı

Sayfa 7/20

Durum Fonksiyonu ve Hess’e Köprü

Temelden ileri düzeye: kavram → ilişki → yöntem → yorum

Durum fonksiyonu

ΔH yol bağımsızdır. Bu, Hess Yasası’nın temelidir.

Kurallar

Ters çevir → işaret değişir
k ile çarp → ΔH k ile çarpılır

8. bölüm

kimyasal_tepkimelerde_enerji_08 8.sayfa

Hess Yasası Uygulama Mantığı - 8. Sayfa

Lise • TYT • AYT

Kimyasal Tepkimelerde Enerji

Denklem cebiri

Sayfa 8/20

Hess Yasası Uygulama Mantığı

Temelden ileri düzeye: kavram → ilişki → yöntem → yorum

Hess uygulaması

Denklemleri hedefe göre yönlendir, sadeleştir, ΔH’leri aynı işlemlerle düzenleyip topla.

Sık hata

Katsayı değiştiği halde ΔH’yi değiştirmemek.

9. bölüm

kimyasal_tepkimelerde_enerji_09 9.sayfa

Standart Oluşum Entalpisi - 9. Sayfa

Lise • TYT • AYT

Kimyasal Tepkimelerde Enerji

ΔH°f kavramı

Sayfa 9/20

Standart Oluşum Entalpisi

Temelden ileri düzeye: kavram → ilişki → yöntem → yorum

Standart oluşum entalpisi

Elementlerin standart hâlleri için ΔH°f=0. Tepkime ΔH’si, ürünlerin toplamı eksi girenlerin toplamıdır.

10. bölüm

kimyasal_tepkimelerde_enerji_10 10.sayfa

Bağ Enerjileri ile ΔH Tahmini - 10. Sayfa

Lise • TYT • AYT

Kimyasal Tepkimelerde Enerji

Kopan–oluşan bağlar

Sayfa 10/20

Bağ Enerjileri ile ΔH Tahmini

Temelden ileri düzeye: kavram → ilişki → yöntem → yorum

Bağ enerjileri

Kopan bağlar enerji ister, oluşan bağlar enerji verir. Bu yüzden ΔH yaklaşık olarak kopanların toplamı eksi oluşanların toplamıdır.