01 1.sayfa
a
02 2.sayfa
Avogadro sayisi (NA)
1 mol, Avogadro sayisi kadar tanecik icerir.
Bu sayi 1 mol atom/molekul/iyon icin tanecik sayisidir.
03 3.sayfa
Mol kutlesi bulma
Mol kutlesi, bilesikteki atomlarin bagil atom kutlelerinin toplamiidir.
Ornek: CaCO3 icin Ca=40, C=12, O=16.
M(CaCO3) = 100 g/mol.
Kutlece yuzde
Bir elementin bilesikteki kutlece yuzdesi:
1 mol bilesik uzerinden gitmek cogunlukla en hizli yoldur.
Ornek: CaCO3 icinde O yuzdesi
1 mol CaCO3'te O kutlesi: 3·16 = 48 g, toplam 100 g.
Sonuc: %48.
04 4.sayfa
Ampirik formul nedir?
Ampirik (basit) formul, elementlerin en kucuk tam sayi oranini verir.
- Yuzdeleri 100 g kabul ederek grama cevir.
- Her element icin n = m/M ile mol bul.
- En kucuk mol degerine bol, gerekiyorsa tam sayiya tamamla.
Ornek yaklasim
%40 C, %6.7 H, %53.3 O icin 100 g alirsan: C=40 g, H=6.7 g, O=53.3 g.
Moller bulunur ve oran yaklasik CH2O cikar.
Not: Oranlar kesirli cikiyorsa ve tam olarak net degilse kesri MathML ile yazmak yerine metinle ilerle.
Molekul formulu
Molekul formulu, ampirik formulun k katidir:
k tam sayi cikar; tum indisler k ile carpilir.
05 5.sayfa
Denkleştirme sart
Katsayilar mol oranini belirler. Denklem denk degilse kurulan oranlar yanlis olur.
Mol orani kurma
Strateji: Verileni mol'e cevir → katsayi oraniyla hedef molu bul → istenen birime don.
Ornek: 2H2 + O2 → 2H2O
2 mol H2 → 2 mol H2O, yani oran 1:1.
Kutleye donus
Mol'den kutleye gecmek icin m = n·M kullanilir. Bu adim atlanirsa kutle sorulari karisir.
06 6.sayfa
Temel fikir
Once biten madde sinirlayici bilesendir ve urun miktarini o belirler.
Bulma yontemi
- Her reaktifi mol cinsine cevir.
- Denkleme gore her birinden kac mol urun olusacagini ayri ayri hesapla.
- Daha az urun veren sinirlayicidir.
Mini ornek
2H2 + O2 → 2H2O
1 mol H2 ve 1 mol O2 varsa H2 sinirlayici cikar; cunku 1 mol O2'yi tuketmek icin 2 mol H2 gerekir.
07 7.sayfa
Teorik verim
Hesapla bulunan maksimum urun miktaridir.
Gercek verim
Deneyde elde edilen urun miktaridir.
Yuzde verim
% verim:
Ornek: Teorik 10 g, gercek 8 g ise %80.
08 8.sayfa
Molarite tanimi
Molarite, 1 litre cozeltideki mol sayisidir:
V litre (L) olmalidir.
Mol bulma
Derisim ve hacim verilirse:
Ornek
0.50 L cozeltide 5.85 g NaCl (M=58.5) varsa:
09 9.sayfa
Sabit kalan buyukluk
Seyreltmede cozunenin molu degismez; hacim artar, derisim azalir.
Temel esitlik
Hacimler ayni birimde olmali (mL ya da L).
Ornek
2.0 M 100 mL HCl'den 0.50 M kac mL hazirlanir?
2.0·100/0.50 = 400 mL.
10 10.sayfa
Toplam mol
Ayni cozunen iceren cozeltide toplam mol: ntop = n1 + n2. Her biri icin n = M·V.
Yeni molarite
Vtop = V1 + V2.
Ornek
0.20 M 200 mL ile 0.50 M 100 mL NaCl karissin.
- n1 = 0.20·0.200 = 0.040 mol
- n2 = 0.50·0.100 = 0.050 mol
- ntop = 0.090 mol, Vtop = 0.300 L
Sonuc: M = 0.090/0.300 = 0.30 M.
