Kimyasal Hesaplamalar Konu Anlatımı

AYT Kimya kimyasal hesaplamalar konu anlatımı, mol hesapları, tepkime denklemleri, yüzde verim ve çözümlü sorular.

1. bölüm

01 1.sayfa

Kimyasal Hesaplamalar - 1. Sayfa
Lise · TYT · AYT
Kimyasal Hesaplamalar
Mol Kavramı ve Temel Birimler
1/20
Bu sayfada
a ve ilgili hesaplama mantigi.

a

b
Hatirlatma
Hesaplamalarda birimleri her adimda takip et: mol, g, L, atm.
2. bölüm

02 2.sayfa

Kimyasal Hesaplamalar - 2. Sayfa
Lise · TYT · AYT
Kimyasal Hesaplamalar
Avogadro Sayisi ve Tanecik Hesaplari
2/20
Bu sayfada
Avogadro sayisi (NA) ve ilgili hesaplama mantigi.

Avogadro sayisi (NA)

1 mol, Avogadro sayisi kadar tanecik icerir.

NA=6.02×1023

Bu sayi 1 mol atom/molekul/iyon icin tanecik sayisidir.

Hatirlatma
Hesaplamalarda birimleri her adimda takip et: mol, g, L, atm.
3. bölüm

03 3.sayfa

Kimyasal Hesaplamalar - 3. Sayfa
Lise · TYT · AYT
Kimyasal Hesaplamalar
Mol Kutlesi ve Yuzde Bilesim
3/20
Bu sayfada
Mol kutlesi bulma ve ilgili hesaplama mantigi.

Mol kutlesi bulma

Mol kutlesi, bilesikteki atomlarin bagil atom kutlelerinin toplamiidir.

Ornek: CaCO3 icin Ca=40, C=12, O=16.

M=40+12+3·16=100

M(CaCO3) = 100 g/mol.

Kutlece yuzde

Bir elementin bilesikteki kutlece yuzdesi:

%X=m(X)m(bilesik)·100

1 mol bilesik uzerinden gitmek cogunlukla en hizli yoldur.

Ornek: CaCO3 icinde O yuzdesi

1 mol CaCO3'te O kutlesi: 3·16 = 48 g, toplam 100 g.

%O=48100·100

Sonuc: %48.

Hatirlatma
Hesaplamalarda birimleri her adimda takip et: mol, g, L, atm.
4. bölüm

04 4.sayfa

Kimyasal Hesaplamalar - 4. Sayfa
Lise · TYT · AYT
Kimyasal Hesaplamalar
Ampirik ve Molekul Formulu
4/20
Bu sayfada
Ampirik formul nedir? ve ilgili hesaplama mantigi.

Ampirik formul nedir?

Ampirik (basit) formul, elementlerin en kucuk tam sayi oranini verir.

  1. Yuzdeleri 100 g kabul ederek grama cevir.
  2. Her element icin n = m/M ile mol bul.
  3. En kucuk mol degerine bol, gerekiyorsa tam sayiya tamamla.

Ornek yaklasim

%40 C, %6.7 H, %53.3 O icin 100 g alirsan: C=40 g, H=6.7 g, O=53.3 g.

Moller bulunur ve oran yaklasik CH2O cikar.

Not: Oranlar kesirli cikiyorsa ve tam olarak net degilse kesri MathML ile yazmak yerine metinle ilerle.

Molekul formulu

Molekul formulu, ampirik formulun k katidir:

k=M(gercek)M(ampirik)

k tam sayi cikar; tum indisler k ile carpilir.

Hatirlatma
Hesaplamalarda birimleri her adimda takip et: mol, g, L, atm.
5. bölüm

05 5.sayfa

Kimyasal Hesaplamalar - 5. Sayfa
Lise · TYT · AYT
Kimyasal Hesaplamalar
Stoikiyometri: Denklem ve Mol Oranlari
5/20
Bu sayfada
Denkleştirme sart ve ilgili hesaplama mantigi.

Denkleştirme sart

Katsayilar mol oranini belirler. Denklem denk degilse kurulan oranlar yanlis olur.

Mol orani kurma

Strateji: Verileni mol'e cevir → katsayi oraniyla hedef molu bul → istenen birime don.

Ornek: 2H2 + O2 → 2H2O

2 mol H2 → 2 mol H2O, yani oran 1:1.

Kutleye donus

Mol'den kutleye gecmek icin m = n·M kullanilir. Bu adim atlanirsa kutle sorulari karisir.

Hatirlatma
Hesaplamalarda birimleri her adimda takip et: mol, g, L, atm.
6. bölüm

06 6.sayfa

Kimyasal Hesaplamalar - 6. Sayfa
Lise · TYT · AYT
Kimyasal Hesaplamalar
Sinirlayici Bilesen (Limit Reaktant)
6/20
Bu sayfada
Temel fikir ve ilgili hesaplama mantigi.

Temel fikir

Once biten madde sinirlayici bilesendir ve urun miktarini o belirler.

Bulma yontemi

  1. Her reaktifi mol cinsine cevir.
  2. Denkleme gore her birinden kac mol urun olusacagini ayri ayri hesapla.
  3. Daha az urun veren sinirlayicidir.

Mini ornek

2H2 + O2 → 2H2O

1 mol H2 ve 1 mol O2 varsa H2 sinirlayici cikar; cunku 1 mol O2'yi tuketmek icin 2 mol H2 gerekir.

Hatirlatma
Hesaplamalarda birimleri her adimda takip et: mol, g, L, atm.
7. bölüm

07 7.sayfa

Kimyasal Hesaplamalar - 7. Sayfa
Lise · TYT · AYT
Kimyasal Hesaplamalar
Verim: Teorik, Gercek, Yuzde Verim
7/20
Bu sayfada
Teorik verim ve ilgili hesaplama mantigi.

Teorik verim

Hesapla bulunan maksimum urun miktaridir.

Gercek verim

Deneyde elde edilen urun miktaridir.

Yuzde verim

% verim:

%verim=gercekteorik·100

Ornek: Teorik 10 g, gercek 8 g ise %80.

Hatirlatma
Hesaplamalarda birimleri her adimda takip et: mol, g, L, atm.
8. bölüm

08 8.sayfa

Kimyasal Hesaplamalar - 8. Sayfa
Lise · TYT · AYT
Kimyasal Hesaplamalar
Cozeltiler: Molarite (M)
8/20
Bu sayfada
Molarite tanimi ve ilgili hesaplama mantigi.

Molarite tanimi

Molarite, 1 litre cozeltideki mol sayisidir:

M=nV

V litre (L) olmalidir.

Mol bulma

Derisim ve hacim verilirse:

n=M·V

Ornek

0.50 L cozeltide 5.85 g NaCl (M=58.5) varsa:

n=5.8558.5=0.10
M=0.100.50=0.20
Hatirlatma
Hesaplamalarda birimleri her adimda takip et: mol, g, L, atm.
9. bölüm

09 9.sayfa

Kimyasal Hesaplamalar - 9. Sayfa
Lise · TYT · AYT
Kimyasal Hesaplamalar
Seyreltme: M1V1 = M2V2
9/20
Bu sayfada
Sabit kalan buyukluk ve ilgili hesaplama mantigi.

Sabit kalan buyukluk

Seyreltmede cozunenin molu degismez; hacim artar, derisim azalir.

Temel esitlik

M1·V1=M2·V2

Hacimler ayni birimde olmali (mL ya da L).

Ornek

2.0 M 100 mL HCl'den 0.50 M kac mL hazirlanir?

V2=M1·V1M2

2.0·100/0.50 = 400 mL.

Hatirlatma
Hesaplamalarda birimleri her adimda takip et: mol, g, L, atm.
10. bölüm

10 10.sayfa

Kimyasal Hesaplamalar - 10. Sayfa
Lise · TYT · AYT
Kimyasal Hesaplamalar
Karistirma: Toplam Mol ve Yeni Derisim
10/20
Bu sayfada
Toplam mol ve ilgili hesaplama mantigi.

Toplam mol

Ayni cozunen iceren cozeltide toplam mol: ntop = n1 + n2. Her biri icin n = M·V.

Yeni molarite

Myeni=ntopVtop

Vtop = V1 + V2.

Ornek

0.20 M 200 mL ile 0.50 M 100 mL NaCl karissin.

  • n1 = 0.20·0.200 = 0.040 mol
  • n2 = 0.50·0.100 = 0.050 mol
  • ntop = 0.090 mol, Vtop = 0.300 L

Sonuc: M = 0.090/0.300 = 0.30 M.

Hatirlatma
Hesaplamalarda birimleri her adimda takip et: mol, g, L, atm.