11 11.sayfa
Molalite (m)
Molalite, cozucunun kilogrami basina mol sayisidir:
Kutlece yuzde
Kutlece yuzde (w/w):
ppm ve ppb
Seyreltik cozeltiler icin:
- ppm: 106'da bir (yaklasik mg/L).
- ppb: 109'da bir.
12 12.sayfa
STP ve 22.4 L/mol
STP kosullarinda ideal gazin mol hacmi yaklasik 22.4 L/mol kabul edilir.
Hizli donusum
Bu baginti sadece STP kabul edildiginde kullanilir.
Hacim orani
Ayni sicaklik ve basincta gazlarin hacim orani, mol oranina esittir. Bu nedenle katsayilarla dogrudan hacim orani kurulabilir.
13 13.sayfa
Temel denklem
T Kelvin olmalidir: T = t + 273.
R secimi
- R = 0.082 (L·atm)/(mol·K)
- R = 8.314 J/(mol·K)
Ornek
1.00 mol gaz 27°C (300 K) ve 1.00 atm'de:
V = 1.00·0.082·300 / 1.00 ≈ 24.6 L.
14 14.sayfa
Dalton yasasi
Toplam basinc, kismi basinclarin toplamiidir.
Mol kesri
Pi = Xi · Ptop.
Ornek
2.0 mol karisimda 0.50 mol He varsa XHe=0.25. Ptop=4 atm ise PHe=1 atm.
15 15.sayfa
Esdegerlik fikri
Esdegerlik noktasinda, denkleme gore gerekli mol orani saglanmistir. Bu nedenle mol hesabi esastir.
1:1 tepkime
HCl + NaOH → ... gibi 1:1 tepkimelerde:
Katsayi farkliysa
Orn. H2SO4 + 2NaOH → ... ise mol orani 1:2'dir. n = M·V ile mol bulup denkleme gore esitlersin.
16 16.sayfa
Redoksun ozu
Bir tur elektron verir (yukseltgenir), digeri elektron alir (indirgenir). Katsayilar elektron sayisini esitlemek icin secilir.
Elektron esitleme
Toplam verilen elektron = toplam alinan elektron. Yari tepkimeler kurulduktan sonra stoikiyometriye donulur.
Kisa ornek
Zn → Zn2+ + 2e−
Cu2+ + 2e− → Cu
Toplam: Zn + Cu2+ → Zn2+ + Cu
17 17.sayfa
g/L → M
1 L'deki gram degerini mol kutlesine bol:
Buradaki sagdaki M mol kutlesidir (g/mol).
% ↔ M
% (w/w) ile molarite arasinda donusumde genellikle yogunluk gerekir. 100 g cozelti varsay, mol bul, hacmi yogunlukla bul, sonra M = n/V.
Kontrol
Yogunluk verilmemisse bu donusum genelde istenmez ya da yaklasik kabul vardir.
18 18.sayfa
Kalorimetri bagintisi
ΔT = Tson - Tilk.
Isaret yorumu
Genel yorum: sistem isi veriyorsa Q negatif, isi aliyorsa Q pozitif olabilir. Sorunun tanimina gore isareti takip et.
ΔH ile hesap
ΔH kJ/mol verilirse toplam isi = (tepkime molu) · (kJ/mol).
19 19.sayfa
Kc yazimi
aA + bB ⇌ cC + dD icin:
Saf kati ve sivi ifadeye girmez.
Kp baglantisi
Δn = urun gaz katsayi toplami - giren gaz katsayi toplami.
ICE yaklasimi
Denge sorularinda Baslangic-Degisim-Denge (ICE) tablosu kurmak, bilinmeyenleri duzenler.
20 20.sayfa
Cok adimli cozum yolu
- Verilenleri birimleriyle yaz.
- Gerekirse mol'e cevir: n = m/M.
- Denklem varsa katsayi oranini uygula.
- Cozelti/gaz ise uygun bagintiya gec: M=n/V, PV=nRT.
- En sonda birim ve mantik kontrolu yap.
Sik hatalar
- mL'yi L'ye cevirmeyi unutmak
- Denklemi denklestirmeden oran kurmak
- STP varsayimini soru istemeden kullanmak
- Yuzde bilesimde 100 g varsayimini yanlis yorumlamak
Kendini test et
Su esitliklerin ne zaman kullanildigini bir cumleyle soyle:
- n = m/M
- N = n·NA
- M1V1 = M2V2
- PV = nRT
