TYT Türkçe Anlatım Biçimleri 18. test çöz

Sahildeki kahve, dalga seslerinin içine karışan fincan tıkırtılarıyla doluydu; masalar tuz kokusunu çekmiş gibiydi. Ancak bu manzarayı 'huzur' diye adlandırmak aceleciliktir; çünkü huzur, yalnızca sessizlikten doğmaz, insanın iç düzeniyle ilgilidir. Bu yüzden sahil kalabalığında bile huzur bulanları küçümsemek doğru değildir.

Bilimsel yöntem, gözlem ve deneyle doğrulanabilir sonuçlara ulaşmayı amaçlar. Bu yöntemde hipotez kurulur, veri toplanır ve sonuçlar yorumlanır. Böylece bilgi sistemli biçimde üretilir.

Tren istasyonuna vardığımızda yağmur dinmişti; bilet gişesinin önünde kısa bir kuyruk vardı. Valizimi bankın yanına bıraktım, anonsu duyunca perona koştum. Tren hareket ederken camdan dışarı baktım.

Bu şiirde imgeler yoğun, çağrışımlar geniştir; şair, sözcükleri alışılmadık bağlamlarda kullanır. Dizelerin ritmi yer yer kırılır, bu da metne dalgalı bir akış kazandırır. Sonuçta şiir, okuru yorucu bir yolculuğa çıkarır.

Kent yaşamının gürültüsü, insanın iç sesini bastırır; bu yüzden birçok kişi doğaya kaçmayı bir sığınak sayar. Ağaçların arasında yürürken zamanın yavaşladığını hissedersiniz.

Bir görüşe göre hızlı okuma, anlamayı azaltır; oysa bu yargı genellemeye dayanır. Çünkü doğru teknikle yapılan hızlı okuma, göz sıçramalarını azaltıp dikkati metnin ana düşüncesine toplar; dolayısıyla anlamayı düşürmek bir yana, çoğu zaman artırır.

Sözlü kültürde anlatıcı, dinleyicinin tepkisine göre öyküyü biçimlendirir; bu nedenle aynı hikâye her anlatımda küçük değişiklikler geçirir. Bu durum, kültürel aktarımın canlılığını gösterir.

Kütüphanenin yüksek tavanlı salonunda, eski kitapların kokusu duvarlara sinmişti. Pencereden süzülen ışık, toz zerreciklerini görünür kılıyor, mekâna dingin bir hava katıyordu.

Sabah erkenden yola çıktık; önce dar bir patikadan indik, sonra dereyi geçip köye vardık. Muhtar bizi görünce gülümsedi ve hemen çay söyledi.

Arşiv belgesi, bir kurumun geçmişteki işlemlerine ait kanıt niteliği taşıyan yazılı kayıttır. Bu belgeler, tarihsel araştırmalarda birincil kaynak olarak kullanılır.

Kapıyı kapatır kapatmaz elektrikler kesildi; karanlıkta telefonun ışığını açtım. Kesintiler bu mahallede sık olur, çünkü trafo kapasitesi yetersizdir; bu yüzden voltaj dalgalanması cihazlara zarar verebilir.

Gökyüzü kurşuni bir renge bürünmüş, rüzgâr ağaçların dallarını hırpalıyordu. Yağmurun kokusu, toprağın üstüne çökmüştü.

Sınav kaygısını azaltmak için düzenli uyku, planlı çalışma ve kısa molalar önerilir. Bu alışkanlıklar, zihinsel dayanıklılığı artırır.

Herkesin aynı yöntemle başarılı olacağını sanmak doğru değildir; çünkü öğrenme biçimleri farklıdır. O hâlde tek tip çalışma dayatması yerine kişiye uygun stratejiler geliştirilmelidir.

Sokağın başındaki fırının önünde, yeni pişmiş ekmeğin buharı camı buğulandırıyordu; içerideki sıcaklık yüzünüze çarpıyor, tezgâhtaki susamlı simitler altın rengiyle parlıyordu. Ustanın unlu elleri, hamuru seri hareketlerle şekillendirirken ritmik bir ses yükseliyordu.

Akşamüstü eve döndüm, montumu askıya astım ve masaya oturup notlarımı gözden geçirdim. Sonra telefona gelen mesajı okuyunca hemen dışarı çıktım.

Bir şehrin kimliği, yalnızca binalarıyla değil, sokakta duyulan seslerle ve kokularla da kurulur. Bu unsurlar, bellekte güçlü izler bırakır.

Tren perona yanaşınca kalabalık bir anda hareketlendi; ben de valizimi çekerek kapıya yöneldim. İndikten sonra tabelaları takip edip çıkışa ulaştım, dışarıda bekleyen taksiye binip otele doğru yola koyuldum.

İyi bir konuşmacı, sözcükleri seçerken dinleyicinin düzeyini gözetmelidir; aksi hâlde iletişim kopar. Bu nedenle örnekleme, tanımlama ve karşılaştırma gibi yöntemlere başvurur.

Bazıları teknoloji bağımlılığının abartıldığını söyler; ancak ekran süresinin artmasıyla uyku düzeninin bozulduğu bilimsel olarak gösterilmiştir. Öyleyse bu sorunu hafife almak yerine önleyici adımlar atmak gerekir.

Müzede ilerlerken duvarlardaki tabloların renkleri birbiriyle yarışıyordu; özellikle mavi tonlar salonu serinletiyor gibiydi. Ziyaretçiler fısıltıyla konuşuyor, adımlar yankılanıyordu.

Bazıları, ezberin bütünüyle zararlı olduğunu iddia ediyor; bu, kavramı yanlış anlamaktan kaynaklanır. Ezber, anlamlandırmayla desteklendiğinde temel bilgiyi otomatikleştirir ve üst düzey düşünmeye zaman kazandırır; bu nedenle ezberi tümden reddetmek yerine, onu doğru yöntemle kullanmayı öğrenmeliyiz.

Dün akşam toplantıya geç kaldım; çünkü yolda bir kaza olmuştu. Polis yolu kapatınca alternatif güzergâha saptım ve ancak bir saat sonra salona varabildim.

Fotosentez, bitkilerin ışık enerjisini kimyasal enerjiye dönüştürme sürecidir. Bu süreçte karbondioksit ve su kullanılır, oksijen açığa çıkar.

Sabahın ilk ışıklarıyla birlikte kapıyı çekip çıktım; sokak, gece yağan yağmurun izlerini hâlâ taşıyordu. Köşeyi döner dönmez Hasan’a rastladım: “Bu saatte nereye?” dedi. “İstasyona,” dedim; o da hiç düşünmeden peşime takıldı.

İyi bir okur, metnin yalnızca ne söylediğini değil, nasıl söylediğini de izler. Çünkü anlatımın örgüsü, düşüncenin gücünü belirler; sözcük seçimi ve cümle kuruluşu, anlamı ya derinleştirir ya da sıradanlaştırır.

Bu kent, dar sokakları, taş evleri ve her köşeye sinmiş tuz kokusuyla insanı içine çeker. Akşamüstü rüzgârı, denizden yükselip pencerelere vurur; gölgeler uzar, renkler yumuşar.

Bir davranışı değiştirmek için önce o davranışın hangi koşullarda ortaya çıktığını belirlemek gerekir. Ardından, pekiştireçlerin türü ve sıklığı düzenlenirse kalıcı değişim sağlanabilir; aksi hâlde geçici bir iyileşme görülür.