TYT Türkçe Anlatım Biçimleri 17. test çöz

Yaşlı adam, omuzları biraz çökmüş, yüzü ince çizgilerle örülmüş hâlde kapının eşiğinde duruyordu; gözleri, sanki yıllardır aynı noktaya bakmaktan solmuş bir deniz gibiydi.

Bu yöntemle çalışırsanız daha hızlı öğrenirsiniz; çünkü tekrar aralığını doğru ayarlamak, bilgiyi uzun süreli belleğe taşır.

Önce metni iki kez okuyun, ardından ana düşünceyi belirleyin; sonra yardımcı düşünceleri maddeler hâlinde sıralayın.

Sanatın toplumdan bağımsız olduğunu söylemek, sanatçının beslendiği kaynakları görmezden gelmektir; bu iddia, gerçeklikle bağdaşmaz.

Sokak lambası titreyince hızlandım; köşeyi dönüp eve vardığımda annem kapıyı araladı ve "Nerede kaldın?" diye sordu. Çantamı bırakıp olan biteni bir solukta anlattım.

Deprem, yer kabuğundaki kırılmaların ani enerji boşalımıyla oluşur; sarsıntının şiddeti, odak derinliği ve zemin yapısıyla yakından ilişkilidir.

Bu roman, karakterlerin iç konuşmalarını yoğun kullanmasıyla dikkat çeker; olay örgüsü, bilinç akışı tekniğiyle parçalı bir yapı kazanır.

İnsanların çoğu, zaman yönetimini önemsediklerini söyler; ancak plansızlıklarını "yoğunluk" diye adlandırarak sorumluluktan kaçtıkları da sık görülür.

Bu kentin sabahları, denizden gelen tuz kokusuyla başlar; martıların sesi, uykuyu yavaşça dağıtır.

Önce verileri sınıflandırın, sonra her sınıf için ortalama değeri hesaplayın; en son sonuçları grafikle gösterin.

Yalnızca yetenekle başarıya ulaşılacağını sanmak yanıltıcıdır. Düzenli çalışmanın belirleyici olduğunu gösteren pek çok araştırma vardır; örneğin uzun süreli tekrar yapan öğrencilerin kalıcılık puanları belirgin biçimde yükselmektedir.

Bu şiirde doğa, insanın iç dünyasını yansıtan bir ayna gibidir; imge örgüsü, duygusal yoğunluğu artırır.

Kent yaşamının insanı yalnızlaştırdığı sıkça söylenir; oysa asıl yalnızlık, kalabalık içinde kendine yer bulamamakla başlar. Bu nedenle sorunu binaların yüksekliğinde değil, ilişkilerin yüzeyselliğinde aramak gerekir. Aksi düşünce, sonucu neden sanmaktan öteye geçmez.

Sabah erken saatlerde pazar yerine vardığımızda tezgâhlarda domateslerin kırmızısı, biberlerin yeşili birbirine karışıyordu. Satıcılar, seslerini yükselterek müşterileri çağırıyor; kalabalık, dar sokaklarda ağır ağır akıyordu. Bir an durup bu hareketliliği izledim.

Fotosentez, bitkilerin ışık enerjisini kullanarak karbondioksit ve sudan glikoz üretmesi sürecidir. Bu süreçte klorofil ışığı soğurur ve kimyasal enerjiye dönüştürür. Ortaya oksijen çıkar.

Yazarın dili, ilk sayfalarda sade ve durudur; ilerledikçe imgeler yoğunlaşır, cümleler uzar. Bu değişim, okurun metinle kurduğu ilişkiyi de dönüştürür. Son bölümde ise ritim yeniden hızlanır.

Kütüphanenin loş salonunda raflar tavana kadar yükseliyordu; eski ciltlerin deri kokusu havaya sinmişti. Sessizliği yalnızca sayfa hışırtıları bölüyordu. Zaman burada ağır ağır ilerliyordu.

Deprem, yer kabuğundaki fay hatlarında biriken enerjinin aniden açığa çıkmasıyla oluşur. Bu nedenle sarsıntının şiddeti, kırılmanın büyüklüğüyle ilişkilidir; kimi zaman birkaç saniye sürer, kimi zaman uzun uzun devam eder. Sarsıntı sırasında eşyaların titremesi, duvarlarda ince çatlakların belirmesi bu enerji boşalımının günlük hayattaki yansımalarıdır.

Bence teknoloji insanı tembelleştiriyor; çünkü en basit işi bile bir uygulamaya bırakıyoruz. Buna rağmen 'zaman kazandırıyor' diyenler var, fakat kazandığımız zamanı nereye harcadığımız ortada. Öyleyse mesele teknoloji değil, onu kullanma biçimimizdir.

Akşamüstü rüzgâr sertleşti, deniz kabardı, martılar kıyıya daha yakın uçmaya başladı. Bulutlar hızla sürüklendi; ufuk çizgisi bir an kaybolur gibi oldu. Sonra yağmur birden bastırdı.

İyi bir eleştirinin temel amacı, eseri yermek ya da övmek değil; onu kendi bağlamı içinde anlamaya çalışmaktır. Eleştirmen, metnin kurduğu dünyayı çözümleyerek okura yeni bir okuma yolu önerir. Böylece eser, farklı katmanlarıyla görünür olur.

Kapıyı çalar çalmaz içeri girdim; ışıklar sönüktü ve salonda kimse yoktu. Tam geri dönecekken mutfaktan bir tıkırtı duyuldu, adımlarımı yavaşlattım ve perdeyi araladım. O anda kedinin kavanozu devirdiğini görünce derin bir nefes aldım.

Bu romanın dili yer yer şiirselleşse de anlatımın genelinde ölçülü bir sadelik korunuyor. Yazar, gereksiz süslemelerden kaçınarak duygu yoğunluğunu olay örgüsüyle dengeliyor. Bu tercih, metnin akıcılığını artırıyor.

Dağın yamacındaki köy, sisin içinde silik bir leke gibiydi; çatılar birbirine sokulmuş, yollar çamura bulanmıştı. Hava keskin bir soğuk taşıyor, bacalardan ince dumanlar yükseliyordu. Uzakta bir köpek havladı.

Empati, kişinin kendini karşısındakinin yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini anlamasıdır. Örneğin bir arkadaşınız sınavdan düşük not aldığında onu yargılamak yerine, o anki kaygısını ve hayal kırıklığını anlamaya çalışmanız empatiye girer.

Kışın şehirde hava erken kararır; sokak lambaları yanınca kaldırımlar sarı bir ışıkla parlar. İnsanlar adımlarını hızlandırır, vitrinlerin önünde kısa süreli duraklar. Soğuk, yüzlerde ince bir gerginlik bırakır.

Sanatın toplumu dönüştürdüğünü söylemek abartıdır; çünkü sanat çoğu zaman zaten dönüşmüş zihinlere seslenir. Toplumu asıl değiştiren ekonomik koşullar ve eğitimdir. Sanatı merkeze koymak, etkileri karıştırmaktır.

İklim, bir bölgede uzun yıllar boyunca gözlenen hava koşullarının ortalamasıdır. Bu ortalama; sıcaklık, basınç ve rüzgâr gibi öğelerin düzenli ölçümleriyle belirlenir. İklim bilgisi tarımı doğrudan etkiler.