Misak-ı Millî’nin resmen kabul edilmesiyle sınırların kesinleşmesi
D
Lozan Antlaşması’nın imzalanmasıyla uluslararası tanınmanın sağlanması
Çözüm
TBMM’nin açılmasıyla yasama ve yürütme yetkileri millet iradesini temsil eden mecliste toplanmıştır. Bu durum ulusal egemenlik ilkesinin fiilen hayata geçirilmesidir.
2. soru
TYT - Türk İnkılabı - Orta Test - Türk İnkılabı 1 - 2
Doğru cevap: A
Aşağıdakilerden hangisi, 1921 Anayasası’nın (Teşkilat-ı Esasiye) temel özelliklerinden biridir?
A
Güçler birliği ilkesini benimsemesi
B
Çok partili siyasi hayata geçişi düzenlemesi
C
Saltanatın yetkilerini genişletmesi
D
Temel hak ve özgürlükleri ayrıntılı biçimde sıralaması
Çözüm
1921 Anayasası, meclis üstünlüğüne dayalı güçler birliği anlayışını benimsemiştir. Temel haklar ayrıntılı değildir ve çok partili yaşamı düzenlemez.
3. soru
TYT - Türk İnkılabı - Orta Test - Türk İnkılabı 1 - 3
Doğru cevap: A
Aşağıdaki gelişmelerden hangisi, Atatürk’ün "millî egemenlik" ilkesine verdiği önemi en doğrudan gösterir?
A
Saltanatın kaldırılması
B
Kabotaj Kanunu’nun çıkarılması
C
Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun kabulü
D
Soyadı Kanunu’nun kabulü
Çözüm
Saltanatın kaldırılmasıyla egemenliğin kaynağı hanedandan millete geçmiştir. Bu, millî egemenlik ilkesinin siyasal alanda en net yansımasıdır.
4. soru
TYT - Türk İnkılabı - Orta Test - Türk İnkılabı 1 - 4
Doğru cevap: A
Aşağıdakilerden hangisi, 3 Mart 1924’te gerçekleştirilen düzenlemelerin ortak amacıdır?
A
Laikleşme ve merkeziyetçi devlet yapısını güçlendirme
B
Ekonomide devletçiliği başlatma
C
Dış politikada barışçı bir çizgiye geçme
D
Çok partili hayata geçişi hızlandırma
Çözüm
3 Mart 1924’te halifeliğin kaldırılması, Şeriye ve Evkaf Vekâleti’nin kaldırılması ve Tevhid-i Tedrisat ile laik ve merkezi bir yapı hedeflenmiştir. Bu adımlar dinî otoritenin siyasetten ayrılmasını ve birliği sağlamayı amaçlar.
5. soru
TYT - Türk İnkılabı - Orta Test - Türk İnkılabı 1 - 5
Doğru cevap: A
Aşağıdakilerden hangisi, Cumhuriyet’in ilanı (29 Ekim 1923) sonrasında yaşanan bir gelişmedir?
A
Halifeliğin kaldırılması
B
Amasya Genelgesi’nin yayımlanması
C
Sivas Kongresi’nin toplanması
D
Misak-ı Millî’nin kabul edilmesi
Çözüm
Halifeliğin kaldırılması 3 Mart 1924’te gerçekleşmiştir ve Cumhuriyet’in ilanından sonradır. Diğer seçenekler Millî Mücadele döneminde Cumhuriyet’ten önce yaşanmıştır.
6. soru
TYT - Türk İnkılabı - Orta Test - Türk İnkılabı 2 - 1
Doğru cevap: A
Aşağıdakilerden hangisi Türk İnkılabı’nın “milli egemenlik” ilkesini doğrudan güçlendiren bir gelişmedir?
A
Saltanatın kaldırılması (1922)
B
Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun kabulü (1924)
C
Kabotaj Kanunu’nun kabulü (1926)
D
Soyadı Kanunu’nun kabulü (1934)
Çözüm
Saltanatın kaldırılmasıyla yönetimde hanedan egemenliği sona ermiş, egemenliğin millete ait olduğu anlayışı pekişmiştir. Diğer seçenekler farklı alanlarda (eğitim, ekonomi, toplumsal düzen) düzenlemelerdir.
7. soru
TYT - Türk İnkılabı - Orta Test - Türk İnkılabı 2 - 2
Doğru cevap: D
Aşağıdakilerden hangisi 1924 Anayasası’nın temel özelliklerinden biri değildir?
A
Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunu kabul etmesi
B
Güçler birliği ilkesine dayalı bir yapı öngörmesi
C
Devletin yönetim şeklinin cumhuriyet olduğunu belirtmesi
D
Çift meclisli (iki kamaralı) yasama sistemini benimsemesi
Çözüm
1924 Anayasası tek meclisli bir yapıyı esas almıştır. Egemenlik, cumhuriyet ve güçler birliği anlayışı anayasanın temel unsurlarıdır.
8. soru
TYT - Türk İnkılabı - Orta Test - Türk İnkılabı 2 - 3
Doğru cevap: A
Şapka Kanunu ve Tekke, Zaviye ve Türbelerin kapatılması gibi düzenlemeler aşağıdaki inkılap ilkelerinden hangisiyle en doğrudan ilişkilendirilebilir?
A
Laiklik
B
Devletçilik
C
Milliyetçilik
D
Cumhuriyetçilik
Çözüm
Bu düzenlemeler dinî kurumların devlet ve toplum yönetimindeki etkisini sınırlandırmayı amaçlamıştır. Bu yönüyle laiklik ilkesiyle doğrudan ilişkilidir.
