Bu sayfada sınırlı sayıda soru ve doğru cevap gösterilir. Konu kazanımlarını ve çözüm adımlarını birlikte değerlendirebilirsin.
1. soru
TYT - En Uzun Yüzyıl (1800-1922) - Orta Test - En Uzun Yüzyıl (1800-1922) 1 - 1
Doğru cevap: A
Osmanlı Devleti’nde 1839 Tanzimat Fermanı’nın ilan edilmesinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Merkezi otoriteyi güçlendirerek dağılmayı önlemek ve Avrupa’nın müdahalesini azaltmak
B
Halifeliği kaldırarak laik devlet düzenine geçmek
C
Meşrutiyeti ilan ederek padişahın yetkilerini tamamen sona erdirmek
D
Kapitülasyonları tek taraflı olarak kaldırıp dış ticareti millileştirmek
Çözüm
Tanzimat Fermanı, can-mal-namus güvenliği ve vergide/askerlikte düzenleme gibi ilkelerle devlet otoritesini güçlendirmeyi hedefledi. Böylece iç karışıklıkların ve Avrupa’nın müdahale gerekçelerinin azaltılması amaçlandı.
2. soru
TYT - En Uzun Yüzyıl (1800-1922) - Orta Test - En Uzun Yüzyıl (1800-1922) 1 - 2
Doğru cevap: A
Aşağıdakilerden hangisi 1856 Islahat Fermanı’nın doğrudan sonuçlarından biri olarak değerlendirilebilir?
A
Gayrimüslimlere devlet memurluğu ve askerlik gibi alanlarda daha geniş haklar tanınması
B
Ayanların resmen kaldırılarak taşrada tek merkezli yönetimin kurulması
C
Tımar sisteminin yeniden canlandırılarak üretimin artırılması
D
Düyun-u Umumiye’nin kurulmasıyla maliyenin yabancı denetime girmesi
Çözüm
Islahat Fermanı, özellikle gayrimüslimlerin hukuki ve idari haklarını genişletmeyi hedefledi. Memuriyet, eğitim ve askerlik gibi alanlarda eşitlik vurgusu öne çıktı.
3. soru
TYT - En Uzun Yüzyıl (1800-1922) - Orta Test - En Uzun Yüzyıl (1800-1922) 1 - 3
Doğru cevap: A
1876 Kanun-ı Esasi’nin ilan edilmesiyle Osmanlı Devleti’nde aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmiştir?
A
Meşruti yönetime geçilerek Mebusan ve Ayan meclislerinden oluşan bir parlamento kurulması
B
Saltanatın kaldırılarak cumhuriyetin ilan edilmesi
C
Kapitülasyonların kaldırılarak ekonomik bağımsızlığın sağlanması
D
Azınlıklara bağımsızlık verilerek imparatorluğun federasyona dönüştürülmesi
Çözüm
Kanun-ı Esasi ile I. Meşrutiyet ilan edilmiş ve parlamentolu yönetim başlamıştır. Mebusan ve Ayan meclisleriyle yasama sürecine temsil unsuru eklenmiştir.
4. soru
TYT - En Uzun Yüzyıl (1800-1922) - Orta Test - En Uzun Yüzyıl (1800-1922) 1 - 4
Doğru cevap: A
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nde “Düyun-u Umumiye”nin kurulmasının (1881) temel nedenidir?
A
Dış borçların ödenememesi nedeniyle alacaklı devletlerin mali denetim talep etmesi
B
Sanayileşmeyi hızlandırmak için devletin planlı ekonomi uygulamasına geçmesi
C
Kapitülasyonların kaldırılmasından sonra gümrük gelirlerinin artması
Osmanlı, dış borçlarını ödemekte zorlanınca alacaklılar gelir kaynaklarına el koymaya yönelik bir idare kurulmasını sağladı. Düyun-u Umumiye, mali bağımsızlığı sınırlayan bir denetim mekanizmasıdır.
5. soru
TYT - En Uzun Yüzyıl (1800-1922) - Orta Test - En Uzun Yüzyıl (1800-1922) 1 - 5
Doğru cevap: A
Aşağıdakilerden hangisi 1908’de II. Meşrutiyet’in ilan edilmesinin Osmanlı iç siyasetine etkilerinden biridir?
A
Siyasi partilerin kurulması ve basın-yayın faaliyetlerinin canlanması
B
Yeniçeri Ocağı’nın yeniden açılması ve ordunun eski düzene dönmesi
C
Padişahın yetkilerinin artması ve meclisin kapatılması
D
Tımar sistemine geri dönülerek taşrada askeri üretim düzeninin kurulması
Çözüm
II. Meşrutiyet’le anayasal düzen yeniden işler hale gelmiş, siyasal katılım artmıştır. Bu süreçte parti faaliyetleri ve basında çeşitlilik belirgin şekilde güçlenmiştir.
6. soru
TYT - En Uzun Yüzyıl (1800-1922) - Orta Test - En Uzun Yüzyıl (1800-1922) 2 - 1
Doğru cevap: A
Osmanlı Devleti’nde 1838 Balta Limanı Ticaret Antlaşması’nın temel sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
A
Yabancı tüccarlara geniş ticari ayrıcalıklar tanınarak iç pazarın dış rekabete açılması
B
Kapitülasyonların tamamen kaldırılması ve gümrük gelirlerinin artması
C
Tımar sisteminin yeniden canlandırılması ve tarımsal üretimin devletçe denetlenmesi
D
İltizam sisteminin kaldırılması ve vergi gelirlerinin doğrudan hazineye aktarılması
Çözüm
Balta Limanı Antlaşması İngiltere’ye geniş ticari imtiyazlar vererek Osmanlı iç pazarını dış rekabete açmıştır. Bu durum yerli üreticiyi zorlamış ve ekonomik bağımlılığı artırmıştır.
7. soru
TYT - En Uzun Yüzyıl (1800-1922) - Orta Test - En Uzun Yüzyıl (1800-1922) 2 - 2
Doğru cevap: A
Tanzimat Fermanı (1839) ile aşağıdaki alanlardan hangisinde düzenleme yapılması amaçlanmıştır?
A
Can, mal ve namus güvenliğinin devlet güvencesine alınması
B
Meşrutiyetin ilan edilerek padişahın yetkilerinin kaldırılması
C
Halifeliğin kaldırılması ve laik hukuk sistemine geçilmesi
D
Kapitülasyonların tek taraflı kaldırılması ve gümrüklerin yükseltilmesi
Çözüm
Tanzimat Fermanı, temel haklar çerçevesinde can-mal-namus güvenliği ve adil yargılanma gibi konularda düzenlemeler öngörmüştür. Amaç merkezi otoriteyi güçlendirmek ve dağılmayı önlemektir.
8. soru
TYT - En Uzun Yüzyıl (1800-1922) - Orta Test - En Uzun Yüzyıl (1800-1922) 2 - 3
Doğru cevap: A
Islahat Fermanı (1856) ile gayrimüslimlere yönelik aşağıdaki uygulamalardan hangisinin güçlendirilmesi hedeflenmiştir?
A
Devlet memurluğu ve askerlik gibi alanlarda eşitlik ilkesinin genişletilmesi
B
Millet sisteminin kaldırılarak tüm cemaatlerin tek bir patrikliğe bağlanması
C
Düyun-u Umumiye’nin kurulması ve dış borçların yeniden yapılandırılması
D
Ayanların yetkilerinin artırılması ve yerel özerkliğin genişletilmesi
Çözüm
Islahat Fermanı, özellikle gayrimüslimlere yönelik eşitlik ve hakların genişletilmesini hedeflemiştir. Bu, Avrupa devletlerinin baskısını azaltma ve iç düzeni koruma amacı taşır.
