Bu sayfada sınırlı sayıda soru ve doğru cevap gösterilir. Konu kazanımlarını ve çözüm adımlarını birlikte değerlendirebilirsin.
1. soru
TYT - Arayış Yılları (17. Yüzyıl) - Orta Test - Arayış Yılları (17. Yüzyıl) 1 - 1
Doğru cevap: A
17. yüzyılda Osmanlı Devleti’nde “Arayış Yılları” olarak adlandırılan dönemin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A
Klasik düzenin bozulmasıyla ortaya çıkan askerî, malî ve idarî sorunlara çözüm arayışlarının hız kazanması
B
Sanayi Devrimi’nin üretimi artırmasıyla lonca teşkilatının güçlenmesi
C
Coğrafi Keşiflerin başlamasıyla Akdeniz ticaretinin canlanması
D
Tanzimat Fermanı ile hukuk alanında köklü değişikliklerin yapılması
Çözüm
17. yüzyılda Osmanlı’da düzen bozulmuş, özellikle tımar, maliye ve askerî alanlarda sorunlar artmıştır. Bu nedenle ıslahat ve raporlarla çözüm arayışları öne çıkmıştır.
2. soru
TYT - Arayış Yılları (17. Yüzyıl) - Orta Test - Arayış Yılları (17. Yüzyıl) 1 - 2
Doğru cevap: B
Aşağıdakilerden hangisi 17. yüzyılda Osmanlı Devleti’nde tımar sisteminin bozulmasının doğrudan sonuçlarından biridir?
A
Kapıkulu askerlerinin sayısının azalması
B
Eyaletlerde düzenli atlı asker (sipahi) gücünün zayıflaması ve iltizamın yaygınlaşması
C
Devşirme sisteminin ilk kez uygulanmaya başlanması
D
Yeniçeri Ocağı’nın tamamen kaldırılması
Çözüm
Tımarın bozulması sipahi gücünü zayıflatmış, devlet nakit ihtiyacı için iltizama daha çok yönelmiştir. Bu durum taşrada güvenlik ve vergi düzenini olumsuz etkilemiştir.
3. soru
TYT - Arayış Yılları (17. Yüzyıl) - Orta Test - Arayış Yılları (17. Yüzyıl) 1 - 3
Doğru cevap: C
17. yüzyılda Osmanlı’da “ıslahat layihaları”nın (raporlarının) ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Meşrutiyet yönetimine geçişi sağlamak
B
Kapitülasyonları tamamen kaldırmak
C
Bozulan kurumları eski işleyişine yaklaştırarak devlet düzenini güçlendirmek
D
Sömürgecilik faaliyetlerine katılmak
Çözüm
Layiha yazarları bozulan düzeni tespit edip çözüm önermiştir. Genel yaklaşım, kurumları klasik (kanun-ı kadim) işleyişine döndürerek otoriteyi güçlendirmektir.
4. soru
TYT - Arayış Yılları (17. Yüzyıl) - Orta Test - Arayış Yılları (17. Yüzyıl) 1 - 4
Doğru cevap: B
Köprülü Mehmed Paşa ve Köprülü Fazıl Ahmed Paşa dönemlerinde görülen başarıların temelinde aşağıdakilerden hangisi daha etkili olmuştur?
A
Padişahın divan toplantılarını bizzat yönetmesi
B
Merkezî otoritenin güçlendirilmesi ve devlet görevlerinde disiplinli/liyakat esaslı uygulamalar
C
Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılarak modern ordu kurulması
D
Tımar sisteminin tamamen yeniden tesis edilmesi
Çözüm
Köprülüler döneminde yönetimde disiplin sağlanmış ve merkezî otorite güçlendirilmiştir. Bu sayede iç düzen ve dış siyasette geçici toparlanma görülmüştür.
5. soru
TYT - Arayış Yılları (17. Yüzyıl) - Orta Test - Arayış Yılları (17. Yüzyıl) 1 - 5
Doğru cevap: B
17. yüzyılda Osmanlı Devleti’nde “Celali İsyanları”nın yaygınlaşmasında aşağıdakilerden hangisi daha etkili olmuştur?
A
Avrupa’da Reform hareketlerinin başlaması
B
Uzun süren savaşların mali yükü, ağır vergiler ve taşrada güvenliğin bozulması
C
İstanbul’un fethedilmesiyle Bizans bürokrasisinin dağılması
D
Düyun-u Umumiye’nin kurulması
Çözüm
Uzun savaşlar ve mali bunalım vergileri artırmış, tımar düzeninin bozulması taşrada otoriteyi zayıflatmıştır. Bu ortam Celali isyanlarını beslemiştir.
6. soru
TYT - Arayış Yılları (17. Yüzyıl) - Orta Test - Arayış Yılları (17. Yüzyıl) 2 - 1
Doğru cevap: A
17. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde merkezi otoritenin zayıflamasında aşağıdakilerden hangisi daha doğrudan etkili olmuştur?
A
Padişahların sefere çıkma geleneğinin zayıflaması ve saray çevresinin etkisinin artması
B
Kapitülasyonların ilk kez verilmesi
C
Coğrafi Keşiflerin başlaması
D
İstanbul'un fethedilmesi
Çözüm
Padişahların ordunun başında sefere çıkmaması, yönetimde otorite boşluğu doğurmuştur. Saray ve ocakların siyasete etkisi artınca merkezî güç zayıflamıştır.
7. soru
TYT - Arayış Yılları (17. Yüzyıl) - Orta Test - Arayış Yılları (17. Yüzyıl) 2 - 2
Doğru cevap: A
17. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde tımar sisteminin bozulmasının aşağıdaki sonuçlardan hangisini doğurduğu söylenebilir?
A
Eyalet askerî gücünün azalması ve vergi gelirlerinde düzensizlik
B
Deniz ticaretinin canlanması ve gümrük gelirlerinin artması
C
Yeniçeri Ocağı'nın tamamen kaldırılması
D
Toprakların özel mülkiyete tamamen geçmesi
Çözüm
Tımarın bozulmasıyla sipahi sayısı azalmış, taşrada güvenlik ve askerî düzen zayıflamıştır. Vergilerin iltizama kayması gelirlerde istikrarsızlık yaratmıştır.
8. soru
TYT - Arayış Yılları (17. Yüzyıl) - Orta Test - Arayış Yılları (17. Yüzyıl) 2 - 3
Doğru cevap: B
17. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde "ıslahat" anlayışının genel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
A
Avrupa kurumlarının örnek alınarak köklü bir modernleşme hedeflenmesi
B
Bozulan kurumları eski (klasik) düzenine döndürmeye yönelik olması
C
Halkın yönetime katılımını artırmayı amaçlaması
D
Anayasal düzene geçişi sağlaması
Çözüm
17. yüzyıl ıslahatları genellikle "kanun-ı kadim" anlayışıyla eski düzeni canlandırmayı hedeflemiştir. Avrupa'dan sistemli kurum aktarımı daha çok 18. yüzyılda belirginleşir.
