Bu sayfada sınırlı sayıda soru ve doğru cevap gösterilir. Konu kazanımlarını ve çözüm adımlarını birlikte değerlendirebilirsin.
1. soru
TYT - Dünya Gücü: Osmanlı Devleti - Orta Test - Dünya Gücü: Osmanlı Devleti 1 - 1
Doğru cevap: A
Osmanlı Devleti’nin 16. yüzyılda Akdeniz’de üstünlük kurmasında aşağıdakilerden hangisi doğrudan etkili olmuştur?
A
Preveze Deniz Savaşı’nda Haçlı donanmasının yenilmesi
B
Zitvatorok Antlaşması ile Avusturya’nın denk kabul edilmesi
C
Karlofça Antlaşması ile büyük toprak kayıpları yaşanması
D
Küçük Kaynarca Antlaşması ile Rusya’ya ayrıcalıklar verilmesi
Çözüm
Preveze (1538) ile Osmanlı donanması Akdeniz’de belirleyici üstünlük sağlamıştır. Diğer seçenekler daha geç döneme ait olup deniz üstünlüğünü doğrudan açıklamaz.
2. soru
TYT - Dünya Gücü: Osmanlı Devleti - Orta Test - Dünya Gücü: Osmanlı Devleti 1 - 2
Doğru cevap: A
Osmanlı Devleti’nin “dünya gücü” niteliği kazanmasında aşağıdaki gelişmelerden hangisi İstanbul’un fethinin sonuçlarından biri olarak değerlendirilebilir?
A
Karadeniz ticaret yollarının denetiminin güçlenmesi
B
Kapitülasyonların tüm devletlere yaygınlaştırılması
C
Sömürgecilik faaliyetlerinin hız kazanması
D
Milliyetçilik akımının Balkanlarda yayılması
Çözüm
İstanbul’un fethiyle Boğazlar ve Karadeniz geçişi Osmanlı kontrolünü güçlendirmiş, ticaret yollarında etkinlik artmıştır. Diğer seçenekler fethin doğrudan sonucu değildir.
3. soru
TYT - Dünya Gücü: Osmanlı Devleti - Orta Test - Dünya Gücü: Osmanlı Devleti 1 - 3
Doğru cevap: A
Kanuni döneminde Osmanlı’nın Orta Avrupa’da askeri ve siyasi ağırlığını artırmasında aşağıdakilerden hangisi en belirleyici gelişmedir?
A
Mohaç Savaşı ile Macaristan’ın Osmanlı etkisine girmesi
B
Otlukbeli Savaşı ile Akkoyunluların yenilmesi
C
Mercidabık Savaşı ile Suriye’nin alınması
D
Çaldıran Savaşı ile Safevilerin yenilmesi
Çözüm
Mohaç (1526) ile Macaristan Osmanlı nüfuz alanına girmiş, Orta Avrupa’da güç dengesi Osmanlı lehine değişmiştir. Diğer savaşlar farklı bölgelerde gerçekleşmiştir.
4. soru
TYT - Dünya Gücü: Osmanlı Devleti - Orta Test - Dünya Gücü: Osmanlı Devleti 1 - 4
Doğru cevap: A
Osmanlı Devleti’nin 16. yüzyılda ticaret yolları üzerinde etkinliğini artırmasına rağmen Avrupa’nın ekonomik gücünün yükselmesinde aşağıdakilerden hangisi daha etkili olmuştur?
A
Coğrafi Keşifler ile yeni deniz yollarının bulunması
B
Tımar sisteminin yaygınlaştırılması
C
Devşirme sisteminin düzenli uygulanması
D
İltizam sisteminin kaldırılması
Çözüm
Coğrafi Keşifler, Akdeniz merkezli ticareti zayıflatıp Atlantik ticaretini öne çıkarmıştır. Bu durum Osmanlı’nın kontrol ettiği kara ve Akdeniz yollarının önemini görece azaltmıştır.
5. soru
TYT - Dünya Gücü: Osmanlı Devleti - Orta Test - Dünya Gücü: Osmanlı Devleti 1 - 5
Doğru cevap: A
Osmanlı Devleti’nin farklı din ve milletlerden toplulukları uzun süre yönetebilmesinde aşağıdaki uygulamalardan hangisi daha doğrudan etkili olmuştur?
A
Millet sistemiyle gayrimüslimlerin kendi dinî-hukukî işlerinde özerk bırakılması
B
Sancağa çıkma usulünün kaldırılması
C
Pençik sisteminin uygulanması
D
Eyalet sayısının azaltılması
Çözüm
Millet sistemi, gayrimüslim toplulukların kendi liderleri aracılığıyla iç işlerini düzenlemesine imkân vererek yönetimi kolaylaştırmıştır. Bu, çok uluslu yapının sürdürülebilirliğini artırmıştır.
6. soru
TYT - Dünya Gücü: Osmanlı Devleti - Orta Test - Dünya Gücü: Osmanlı Devleti 2 - 1
Doğru cevap: B
Osmanlı Devleti'nin klasik dönemde Avrupa'daki siyasi gelişmeleri yakından takip etmesini ve diplomatik ilişki kurmasını zorunlu kılan temel etken aşağıdakilerden hangisidir?
A
Tımar sisteminin yaygınlaştırılması
B
Avrupa'da güç dengelerinin sık değişmesi ve Osmanlı'nın Balkanlar-Avrupa siyasetinde etkin olması
C
Kapitülasyonların tamamen kaldırılması
D
Lonca teşkilatının devlet tarafından denetlenmesi
Çözüm
Osmanlı'nın Balkanlar üzerinden Avrupa siyasetine doğrudan dâhil olması, ittifakların ve güç dengelerinin değiştiği bir ortamda diplomasi ihtiyacını artırdı. Diğer seçenekler daha çok iç düzen ve ekonomiyle ilgilidir.
7. soru
TYT - Dünya Gücü: Osmanlı Devleti - Orta Test - Dünya Gücü: Osmanlı Devleti 2 - 2
Doğru cevap: B
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nin İstanbul'un fethinden sonra dünya gücü olma yolunda elde ettiği sonuçlardan biridir?
A
Avrupa'da feodalitenin güçlenmesi
B
Doğu Roma (Bizans) siyasi varlığının sona ermesi ve Osmanlı'nın stratejik merkezlere hâkim olması
C
Coğrafi Keşiflerin başlamasının engellenmesi
D
Haçlı Seferlerinin yeniden yoğunlaşması
Çözüm
İstanbul'un fethiyle Bizans sona ermiş, Osmanlı Boğazlar ve ticaret yolları üzerinde stratejik üstünlük sağlamıştır. Bu durum Osmanlı'nın siyasi ve ekonomik etkisini artırmıştır.
8. soru
TYT - Dünya Gücü: Osmanlı Devleti - Orta Test - Dünya Gücü: Osmanlı Devleti 2 - 3
Doğru cevap: B
Kanuni döneminde Osmanlı'nın Akdeniz'de üstünlük kurmasında aşağıdakilerden hangisi en doğrudan etkili olmuştur?
A
Kapitülasyonların ilk kez verilmesi
B
Preveze Deniz Savaşı'nın kazanılması
C
İlk Osmanlı anayasasının ilan edilmesi
D
Tımar sisteminin kaldırılması
Çözüm
Preveze Deniz Savaşı (1538) Osmanlı'nın Akdeniz'de uzun süre belirleyici güç olmasını sağlamıştır. Diğer seçenekler bu dönemde deniz üstünlüğünü doğrudan açıklamaz.
