Bu sayfada sınırlı sayıda soru ve doğru cevap gösterilir. Konu kazanımlarını ve çözüm adımlarını birlikte değerlendirebilirsin.
1. soru
TYT - Su – Toprak ve Bitkiler - Orta Test - Su – Toprak ve Bitkiler 1 - 1
Doğru cevap: B
Aşağıdakilerden hangisi akarsuların yıl içindeki akım miktarının (debi) değişmesinde en etkili faktördür?
A
Havzanın jeolojik yapısı
B
İklim koşulları (yağış rejimi ve sıcaklık)
C
Akarsuyun uzunluğu
D
Yatağın genişliği
Çözüm
Debi değişimini en çok yağışın miktarı ve yıl içindeki dağılışı belirler. Sıcaklık da buharlaşma ve kar erimeleri üzerinden akımı etkiler.
2. soru
TYT - Su – Toprak ve Bitkiler - Orta Test - Su – Toprak ve Bitkiler 1 - 2
Doğru cevap: B
Karstik arazilerde yüzey sularının az, yer altı sularının ise daha yaygın olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A
Bitki örtüsünün gür olması
B
Kalker gibi çözünebilen kayaçların çatlaklı yapısı
C
Yağışların yıl boyunca düzenli olması
D
Rüzgâr aşındırmasının güçlü olması
Çözüm
Karstik kayaçlar (özellikle kalker) çatlaklı ve çözünebilen yapıdadır. Bu nedenle sular hızla yer altına sızar, yüzey akışı zayıflar.
3. soru
TYT - Su – Toprak ve Bitkiler - Orta Test - Su – Toprak ve Bitkiler 1 - 3
Doğru cevap: C
Aşağıdaki toprak türlerinden hangisinin oluşumunda, soğuk iklim koşulları nedeniyle organik maddenin yavaş ayrışması ve humus birikimi belirleyicidir?
A
Terra rossa
B
Çernezyom
C
Tundra toprakları
D
Kahverengi orman toprakları
Çözüm
Tundra ikliminde düşük sıcaklıklar ayrışmayı yavaşlatır. Bu durum organik maddenin birikmesine ve tundra topraklarının özellik kazanmasına yol açar.
4. soru
TYT - Su – Toprak ve Bitkiler - Orta Test - Su – Toprak ve Bitkiler 1 - 4
Doğru cevap: A
Aşağıdakilerden hangisi toprak erozyonunu artıran bir uygulamadır?
A
Eğim yönünde sürüm yapılması
B
Teraslama yapılması
C
Nadas alanlarının rüzgâra karşı şeritler halinde planlanması
D
Bitki örtüsünün korunması ve ağaçlandırma
Çözüm
Eğim yönünde sürüm, yüzey akışını hızlandırır ve toprağın taşınmasını kolaylaştırır. Teraslama ve bitki örtüsünü koruma ise erozyonu azaltır.
5. soru
TYT - Su – Toprak ve Bitkiler - Orta Test - Su – Toprak ve Bitkiler 1 - 5
Doğru cevap: B
Aşağıdaki bitki örtülerinden hangisi, yaz kuraklığının belirgin olduğu Akdeniz ikliminin tipik doğal bitki örtüsüdür?
A
Tayga (iğne yapraklı orman)
B
Maki
C
Muson ormanları
D
Step (bozkır)
Çözüm
Akdeniz ikliminde yazlar sıcak ve kurak geçtiği için kurakçıl çalı formasyonu yaygındır. Bu tipik bitki örtüsü makidir.
6. soru
TYT - Su – Toprak ve Bitkiler - Orta Test - Su – Toprak ve Bitkiler 2 - 1
Doğru cevap: A
Aşağıdakilerden hangisi akarsuların taşıma gücünü artıran bir durumdur?
A
Yatak eğiminin artması
B
Suyun sıcaklığının düşmesi
C
Bitki örtüsünün gürleşmesi
D
Akarsu yatağının genişlemesi
Çözüm
Akarsuyun hızı arttıkça taşıma gücü de artar. Yatak eğimi hızın artmasında temel etkendir.
7. soru
TYT - Su – Toprak ve Bitkiler - Orta Test - Su – Toprak ve Bitkiler 2 - 2
Doğru cevap: A
Aşağıdaki toprak türlerinden hangisinin oluşumunda kireçli ana kayanın çözünmesi belirleyici olup Akdeniz iklim bölgesinde yaygın görülür?
A
Terra rossa (Kırmızı Akdeniz toprağı)
B
Çernezyom
C
Podzol
D
Laterit
Çözüm
Terra rossa, kireçtaşının çözünmesiyle geride kalan demir oksitçe zengin materyalin birikmesiyle oluşur. Akdeniz ikliminin etkili olduğu alanlarda yaygındır.
8. soru
TYT - Su – Toprak ve Bitkiler - Orta Test - Su – Toprak ve Bitkiler 2 - 3
Doğru cevap: B
Aşağıdaki durumlardan hangisi toprakta tuzlanmayı artırır?
A
Eğimli arazide teraslama yapılması
B
Kurak bölgelerde aşırı ve bilinçsiz sulama yapılması
C
Orman alanlarının artırılması
D
Nadas uygulamasının azaltılması
Çözüm
Kurak iklimde aşırı sulama ve yetersiz drenaj, buharlaşma ile tuzların yüzeye taşınmasına yol açar. Bu durum tuzlanmayı artırır.
