Bu sayfada sınırlı sayıda soru ve doğru cevap gösterilir. Konu kazanımlarını ve çözüm adımlarını birlikte değerlendirebilirsin.
1. soru
TYT - Doğal Afetler - Orta Test - Doğal Afetler 1 - 1
Doğru cevap: A
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de deprem riskinin yüksek olmasının temel nedenlerinden biridir?
A
Genç ve aktif tektonik kuşaklar üzerinde yer alması
B
Yükseltisinin genel olarak fazla olması
C
Akdeniz ikliminin geniş alan kaplaması
D
Akarsu ağının sık ve gür olması
Çözüm
Türkiye, Alp-Himalaya deprem kuşağı üzerinde yer alır ve aktif fay hatları fazladır. Bu durum depremlerin sık ve şiddetli görülmesine neden olur.
2. soru
TYT - Doğal Afetler - Orta Test - Doğal Afetler 1 - 2
Doğru cevap: A
Heyelanların görülme olasılığını artıran koşulların birlikte verildiği seçenek hangisidir?
A
Eğimli arazi + aşırı yağış + bitki örtüsünün tahribi
B
Düz ova + az yağış + geçirimsiz kayaçların azlığı
C
Düşük eğim + kuraklık + yoğun buharlaşma
D
Geniş plato + düzenli rüzgârlar + sıcaklık farklarının azlığı
Çözüm
Eğim, suya doygunluk ve bitki örtüsü kaybı yamaç dengesini bozar. Bu üç etken birlikte heyelan riskini belirgin artırır.
3. soru
TYT - Doğal Afetler - Orta Test - Doğal Afetler 1 - 3
Doğru cevap: A
Tsunami oluşumunun en temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A
Okyanus tabanında meydana gelen şiddetli depremlerle su kütlesinin yer değiştirmesi
B
Kıyı bölgelerinde günlük gelgit farkının artması
C
Karaların aşırı ısınmasına bağlı basınç farklarının büyümesi
D
Kıyı akıntılarının hızlanmasıyla dalga boyunun kısalması
Çözüm
Tsunami, deniz tabanının ani yer değiştirmesiyle su kütlesinin büyük ölçekte hareket etmesi sonucu oluşur. En yaygın tetikleyici denizaltı depremleridir.
4. soru
TYT - Doğal Afetler - Orta Test - Doğal Afetler 1 - 4
Doğru cevap: A
Aşağıdakilerden hangisi sel ve taşkın riskini azaltmaya yönelik doğru bir uygulamadır?
A
Taşkın yataklarının imara açılmasını sınırlamak
B
Akarsu yataklarını daraltarak akışı hızlandırmak
C
Dere yataklarını yerleşim alanlarında kapalı kanala almak ve üzerini yapılaşmaya açmak
D
Kıyı ovalarında sulak alanları kurutarak yerleşimi genişletmek
Çözüm
Taşkın yataklarında yapılaşmayı sınırlamak can ve mal kaybını azaltır. Akarsuya doğal taşkın alanı bırakmak risk yönetiminin temelidir.
5. soru
TYT - Doğal Afetler - Orta Test - Doğal Afetler 1 - 5
Doğru cevap: A
Aşağıdaki doğal afetlerden hangisi, oluşumunda atmosferik koşulların (uzun süreli yağış azlığı ve yüksek sıcaklık) belirleyici olduğu bir afettir?
A
Kuraklık
B
Deprem
C
Volkanik patlama
D
Tsunami
Çözüm
Kuraklık, yağışların uzun süre normalin altında kalması ve buharlaşmanın artmasıyla gelişir. Diğer seçenekler daha çok tektonik süreçlerle ilişkilidir.
6. soru
TYT - Doğal Afetler - Orta Test - Doğal Afetler 2 - 1
Doğru cevap: A
Aşağıdakilerden hangisi deprem tehlikesinin yüksek olduğu alanların belirlenmesinde en doğrudan kullanılan göstergedir?
A
Aktif fay hatlarının dağılışı
B
Yıllık sıcaklık farkının büyüklüğü
C
Toprak türlerinin mineral yapısı
D
Orman örtüsünün yoğunluğu
Çözüm
Depremler doğrudan aktif fay hatları boyunca yoğunlaşır. Bu nedenle deprem tehlikesi haritalarında temel veri aktif fayların konumudur.
7. soru
TYT - Doğal Afetler - Orta Test - Doğal Afetler 2 - 2
Doğru cevap: A
Aşağıdaki yerleşim özelliklerinden hangisi sel ve taşkın riskini artırır?
A
Akarsu yatağına yakın taşkın ovasında yapılaşma
B
Eğimli yamaçlarda teraslama yapılması
C
Havza içinde ağaçlandırma çalışmalarının artırılması
D
Dere yataklarının doğal akışına uygun bırakılması
Çözüm
Taşkın ovaları akarsuyun su seviyesinin yükseldiği dönemlerde su altında kalabilir. Bu alanlarda yapılaşma, can ve mal kaybı riskini artırır.
8. soru
TYT - Doğal Afetler - Orta Test - Doğal Afetler 2 - 3
Doğru cevap: A
Heyelanların görülme olasılığını artıran koşulların en uygun birleşimi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Eğimli arazi + geçirimsiz tabaka + uzun süreli yağış
B
Düz ova + düşük yağış + kalın alüvyon
C
Kurak iklim + seyrek bitki örtüsü + geniş plato
D
Kıyı ovası + düzenli rüzgârlar + yüksek buharlaşma
Çözüm
Uzun süreli yağış zemini suya doyurarak kayma düzlemini zayıflatır. Eğim ve geçirimsiz tabaka, suyun birikmesini ve kütlenin kaymasını kolaylaştırır.
