TYT - Dünya’nın Şekli ve Hareketleri - Orta Test - Dünya’nın Şekli ve Hareketleri 1 - 1
Dünya’nın geoit (kutup basık, ekvator şişkin) şekle sahip olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
ADünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesi sonucu merkezkaç kuvvetinin ekvatorda daha etkili olması
BDünya’nın Güneş’e olan uzaklığının yıl içinde değişmesi
CYerçekiminin kutuplarda tamamen ortadan kalkması
DDünya’nın eksen eğikliğinin 23°27′ olması
Çözüm
Dünya’nın dönüşü merkezkaç kuvveti oluşturur. Bu kuvvet ekvatorda daha fazla olduğundan ekvator şişkin, kutuplar basıktır.
TYT - Dünya’nın Şekli ve Hareketleri - Orta Test - Dünya’nın Şekli ve Hareketleri 1 - 2
Aşağıdakilerden hangisi Dünya’nın kendi ekseni etrafındaki dönüşünün (günlük hareket) bir sonucu değildir?
AGece ve gündüzün oluşması
BYerel saat farklarının ortaya çıkması
DCoriolis etkisiyle rüzgâr ve akıntıların sapması
Çözüm
Mevsimler, eksen eğikliği ve Dünya’nın Güneş etrafındaki dolanımıyla oluşur. Günlük hareket ise gece-gündüz, yerel saat ve sapma etkisini doğurur.
TYT - Dünya’nın Şekli ve Hareketleri - Orta Test - Dünya’nın Şekli ve Hareketleri 1 - 3
Aynı meridyen üzerinde bulunan iki merkezin yerel saatleri arasında fark olmamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
AAynı enlem derecesinde bulunmaları
BAynı meridyen üzerinde bulunmaları
CAynı yükseltide bulunmaları
DAynı yarımkürede bulunmaları
Çözüm
Yerel saat meridyenlere göre belirlenir. Aynı meridyen üzerindeki noktalar Güneş’i aynı anda tepe noktasına yakın konumda görür.
TYT - Dünya’nın Şekli ve Hareketleri - Orta Test - Dünya’nın Şekli ve Hareketleri 1 - 4
Dünya’nın Güneş etrafındaki dolanımı sırasında 21 Haziran’da Kuzey Yarımküre’de gündüzlerin en uzun olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
ADünya’nın Güneş’e en yakın konumda olması
BDünya’nın eksen eğikliği nedeniyle Kuzey Yarımküre’nin Güneş’e dönük olması
CDünya’nın dönüş hızının yazın artması
DGüneş’in ışınlarının her zaman kutuplara dik gelmesi
Çözüm
Eksen eğikliği nedeniyle 21 Haziran’da Kuzey Yarımküre Güneş’e daha dönüktür. Bu durum aydınlanma çemberini kuzeye kaydırarak gündüz süresini uzatır.
TYT - Dünya’nın Şekli ve Hareketleri - Orta Test - Dünya’nın Şekli ve Hareketleri 1 - 5
Aşağıdakilerden hangisi Dünya’nın eksen eğikliğinin bir sonucu olarak ortaya çıkar?
AYerel saat farklarının oluşması
BGece ve gündüzün birbirini takip etmesi
CGüneş ışınlarının geliş açısının yıl içinde değişmesi
DCoriolis etkisinin oluşması
Çözüm
Eksen eğikliği, yıl boyunca Güneş ışınlarının geliş açısını ve aydınlanma koşullarını değiştirir. Bu değişim mevsimsel farklılıkların temelidir.
TYT - Dünya’nın Şekli ve Hareketleri - Orta Test - Dünya’nın Şekli ve Hareketleri 2 - 1
Dünya’nın geoit (basık küre) şekle sahip olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
AKendi ekseni etrafında dönmesi sonucu ekvatorda merkezkaç kuvvetinin artması
BGüneş etrafında dolanması nedeniyle yörüngesinin elips olması
CYerçekiminin her yerde eşit olması
DEksen eğikliğinin 23°27' olması
Çözüm
Dünya döndüğü için ekvatorda merkezkaç kuvveti daha fazladır ve şişkinlik oluşur. Kutuplarda bu etki az olduğundan basıklık görülür.
TYT - Dünya’nın Şekli ve Hareketleri - Orta Test - Dünya’nın Şekli ve Hareketleri 2 - 2
Aynı meridyen üzerinde bulunan iki merkez arasında yerel saat farkı oluşmamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
AAynı enlem üzerinde bulunmaları
BGüneş ışınlarını aynı açıyla almaları
CAynı boylam üzerinde bulunmaları
DYükseltilerinin aynı olması
Çözüm
Yerel saat boylama bağlıdır. Aynı meridyen (boylam) üzerinde olan yerlerde Güneş’in öğle vakti aynı anda gerçekleşir.
TYT - Dünya’nın Şekli ve Hareketleri - Orta Test - Dünya’nın Şekli ve Hareketleri 2 - 3
Aşağıdakilerden hangisi Dünya’nın günlük hareketinin (kendi ekseni etrafında dönmesinin) bir sonucudur?
BGece ve gündüzün oluşması
CYıl içinde gündüz sürelerinin değişmesi
DGüneş ışınlarının geliş açısının yıl içinde değişmesi
Çözüm
Dünya’nın ekseni etrafında dönmesi, bir yarımkürenin Güneş’e dönük diğerinin karanlıkta kalmasına yol açar. Bu durum gece-gündüzü oluşturur.
