Numicorn logosuNumicornÖğren, paylaş, ilerle
LGSLGS Fen ve TeknolojiSoru çözümleriTest çöz

Basınç Konu Anlatımı

LGS Fen Bilimleri Basınç konusu için katı, sıvı ve gaz basıncı konu anlatımı, yeni nesil sorular ve çözümlü testler.

1. bölüm

Basınç 1.sayfa

Basınç - 1. Sayfa

Basınç


1. Sayfa: Basınca giriş



1) Basınç nedir?


Basınç; bir yüzeye dik olarak etki eden kuvvetin, o yüzeyin alanına bölünmesiyle oluşan büyüklüktür. Günlük hayatta “batma”, “ezilme” gibi durumlarla ilişkilidir.


Kısa tanım
Basınç = Kuvvet / Alan

Günlük örnek
Aynı ağırlıktaki bir kişinin kar üzerinde geniş tabanlı ayakkabıyla daha az batması, basınçla ilgilidir.

2. bölüm

Basınç 2.sayfa

Basınç - 2. Sayfa

Basınç


2. Sayfa: Katı basıncı ve formül



1) Katılarda basınç


Katılarda basınç, cismin ağırlığı (kuvvet) ve temas ettiği yüzey alanına bağlıdır.


Formül
P = F / A

P=FA

Önemli ilişki
Kuvvet artarsa basınç artar. Alan artarsa basınç azalır.

3. bölüm

Basınç 3.sayfa

Basınç - 3. Sayfa

Basınç


3. Sayfa: Katı basıncına örnekler



1) Alan değişirse ne olur?


Aynı kuvvetle daha küçük alana basılırsa basınç artar. Daha büyük alana basılırsa basınç azalır.


Örnek
Çivi sivri ucu sayesinde çok küçük alana kuvvet uygular → basınç artar → tahta daha kolay delinir.

Örnek
Kayaklar ve kar ayakkabıları alanı büyütür → basınç azalır → daha az batma.

LGS ipucu
Sorularda genelde “alan küçülür/büyür” ifadesiyle basınç yorumlatılır.

4. bölüm

Basınç 4.sayfa

Basınç - 4. Sayfa

Basınç


4. Sayfa: Kuvvet değişirse ne olur?



1) Kuvvet-basınç ilişkisi


Temas alanı aynıyken kuvvet artarsa basınç artar. Kuvvet azalırsa basınç azalır.


Örnek
Aynı taban alanına sahip iki kutudan ağır olanın zemine uyguladığı basınç daha büyüktür.

Kontrol
Basınç sorularında “F” (ağırlık) ve “A” (alan) hangisi değişiyor, önce bunu belirle.

5. bölüm

Basınç 5.sayfa

Basınç - 5. Sayfa

Basınç


5. Sayfa: Basınç birimleri



1) Basınç birimi


Basıncın SI birimi Pascal'dır (Pa). 1 Pa = 1 N/m² olarak tanımlanır.


Birim
Pa (Pascal) = N / m²

LGS düzeyi
Sorularda bazen birim dönüşümü değil, sadece karşılaştırma istenir.

6. bölüm

Basınç 6.sayfa

Basınç - 6. Sayfa

Basınç


6. Sayfa: Sıvı basıncına giriş



1) Sıvılar basıncı nasıl iletir?


Sıvılar temas ettikleri yüzeylere her yönde basınç uygular. Sıvı basıncı, derinlikle artar.


Genel fikir
Derinlik arttıkça basınç artar.

Günlük örnek
Denizde daha derine indikçe kulaklarda basınç hissinin artması.

7. bölüm

Basınç 7.sayfa

Basınç - 7. Sayfa

Basınç


7. Sayfa: Sıvı basıncı nelere bağlıdır?



1) Sıvı basıncını etkileyen faktörler


Sıvı basıncı; sıvının yoğunluğuna, derinliğe ve yer çekimine bağlıdır. Kabın şekline bağlı değildir.


  • Yoğunluk (d) arttıkça basınç artar.
  • Derinlik (h) arttıkça basınç artar.
  • Yer çekimi (g) arttıkça basınç artar.

Sık yanlış
Kabın geniş/dar olması basıncı değiştirmez; aynı derinlikte basınç aynıdır.

8. bölüm

Basınç 8.sayfa

Basınç - 8. Sayfa

Basınç


8. Sayfa: Sıvı basıncı formülü



1) Sıvı basıncı


Sıvıların oluşturduğu basınç, derinlikle doğru orantılıdır ve yoğunluğa da bağlıdır.


Formül
P = d · g · h

P=d·g·h

Not
Burada d: yoğunluk, g: yer çekimi, h: derinliktir.

9. bölüm

Basınç 9.sayfa

Basınç - 9. Sayfa

Basınç


9. Sayfa: Aynı sıvıda aynı derinlik



1) Aynı sıvı + aynı derinlik


Aynı sıvıda aynı derinlikte basınç eşittir. Kabın şekli veya sıvı miktarı (yüksekliği aynıysa) sonucu değiştirmez.


Örnek yorum
Farklı şekilli iki kapta su seviyesi aynıysa ve aynı derinlikte ölçüm yapılıyorsa basınçlar eşittir.

LGS ipucu
Şekil çizimlerine aldanma; derinlik ve sıvı cinsi önemlidir.

10. bölüm

Basınç 10.sayfa

Basınç - 10. Sayfa

Basınç


10. Sayfa: Farklı sıvılarda basınç karşılaştırma



1) Yoğunluk etkisi


Yoğunluğu büyük olan sıvı aynı derinlikte daha büyük basınç uygular.


Örnek
Yağ ve su aynı yükseklikteyse, suyun yoğunluğu daha büyük olduğu için suyun basıncı daha fazladır.

Not
LGS'de yoğunluk sıralaması verilebilir veya “daha yoğun” ifadesi kullanılır.