Bu sayfada sınırlı sayıda soru ve doğru cevap gösterilir. Konu kazanımlarını ve çözüm adımlarını birlikte değerlendirebilirsin.
1. soru
TYT - Sözcükte Yapı - Orta Test - Sözcükte Yapı 1 - 1
Doğru cevap: B
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük yapım eki almıştır?
A) Bu işin *sonu* hayırlı olsun.
B) Dün akşam *yazlık* sinemaya gittik.
C) *Güzel* bir gün geçirdik.
D) *Hızlı* konuşmayı sevmem.
A
sonu
B
yazlık
C
güzel
D
hızlı
Çözüm
“Yazlık” sözcüğü “yaz” köküne getirilen “-lık” yapım ekiyle türetilmiştir. Diğerleri yapım eki almamış ya da kök hâlindedir.
2. soru
TYT - Sözcükte Yapı - Orta Test - Sözcükte Yapı 1 - 2
Doğru cevap: A
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi hem yapım eki hem çekim eki almıştır?
A
kitapçıda
B
evler
C
kalemim
D
güzeldi
Çözüm
“Kitapçıda” = kitap + -çı (yapım eki) + -da (çekim eki). Diğer seçeneklerde yalnızca çekim eki vardır.
3. soru
TYT - Sözcükte Yapı - Orta Test - Sözcükte Yapı 1 - 3
Doğru cevap: A
Aşağıdaki sözcüklerin hangisi birleşik yapılıdır?
A
başkent
B
sevinçli
C
yolcu
D
gözlük
Çözüm
“Başkent” iki sözcüğün birleşmesiyle oluşmuş birleşik sözcüktür. Diğerleri yapım ekiyle türetilmiştir.
4. soru
TYT - Sözcükte Yapı - Orta Test - Sözcükte Yapı 1 - 4
Doğru cevap: D
Aşağıdaki sözcüklerin hangisinde kök değişimine (ses değişimi) uğramış bir türetme vardır?
A
küçücük
B
yumuşacık
C
kitaplık
D
renkli
Çözüm
“Renkli” sözcüğünde “renk” kökündeki “k” ünsüzü ek alınca “ğ”ye dönüşmüştür (renk + -li → rengli). Diğerlerinde kökte bu tür bir ünsüz yumuşaması yoktur.
5. soru
TYT - Sözcükte Yapı - Orta Test - Sözcükte Yapı 1 - 5
Doğru cevap: C
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi yapıca basittir?
A
çalışkan
B
gözlük
C
masa
D
yolculuk
Çözüm
“Masa” yapım eki almamış, kök hâlindeki sözcüktür. Diğer seçenekler yapım ekiyle türetilmiştir.
6. soru
TYT - Sözcükte Yapı - Orta Test - Sözcükte Yapı 1 - 6
Doğru cevap: A
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, yapım eki alarak tür değiştirmiştir?
A) Bu işin *kolayı* var.
B) *Güzel* konuştu.
C) *Yarın* görüşürüz.
D) *Hızlı* koştu.
A
kolayı
B
güzel
C
yarın
D
hızlı
Çözüm
“Kolay” sıfattır; “kolay-ı” sözcüğünde iyelik/hal ekleriyle ad gibi kullanılsa da tür değiştirme yapım ekiyle değil, adlaşma (çekim ekleri/bağlam) ile olur denebilir; ancak burada “kolay” köküne getirilen “-ı” ile isimleşmiş biçim hedeflenmiştir. Diğerleri cümlede sıfat/zarf olarak kalmıştır. (Not: Soru bağlamında doğru seçenek A’dır.)
7. soru
TYT - Sözcükte Yapı - Orta Test - Sözcükte Yapı 1 - 7
Doğru cevap: A
Aşağıdaki sözcüklerin hangisi türemiş (yapım eki almış) bir sözcüktür?
A) kalemlik
B) kalem
C) kalemi
D) kalemler
A
kalemlik
B
kalem
C
kalemi
D
kalemler
Çözüm
“Kalem-lik” sözcüğünde “-lik” yapım eki yeni bir anlam ve sözcük oluşturur. “Kalemi” ve “kalemler” çekim eki almış biçimlerdir. “Kalem” yalın hâldedir.
8. soru
TYT - Sözcükte Yapı - Orta Test - Sözcükte Yapı 2 - 1
Doğru cevap: A
Aşağıdaki sözcüklerden hangisi birleşik yapılıdır?
A) başkent
B) başlık
C) başım
D) baştan
A
başkent
B
başlık
C
başım
D
baştan
Çözüm
“Başkent” iki sözcüğün (baş + kent) birleşmesiyle oluşmuş birleşik sözcüktür. “Başlık” yapım eki almış türemiş sözcüktür. “Başım” ve “baştan” çekim eki almıştır.
