Bu sayfada sınırlı sayıda soru ve doğru cevap gösterilir. Konu kazanımlarını ve çözüm adımlarını birlikte değerlendirebilirsin.
1. soru
AYT - Türkiye’de Doğal Afetler - Orta Test - Türkiye’de Doğal Afetler 1 - 1
Doğru cevap: A
Türkiye’de depremlerin en sık ve şiddetli yaşandığı kuşakların başında aşağıdakilerden hangisi gelir?
A
Kuzey Anadolu Fay Hattı
B
Tuz Gölü Fay Zonu
C
Ege kıyılarındaki kıyı çizgisi
D
Toros Dağları’nın karstik alanları
Çözüm
Kuzey Anadolu Fay Hattı, levha hareketleri nedeniyle Türkiye’nin en etkin ve yıkıcı deprem kuşaklarından biridir. Marmara ve Kuzey Anadolu boyunca sık deprem üretir.
2. soru
AYT - Türkiye’de Doğal Afetler - Orta Test - Türkiye’de Doğal Afetler 1 - 2
Doğru cevap: C
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de heyelan riskinin yüksek olmasının başlıca nedenlerinden biri değildir?
A
Eğimli arazilerin geniş yer kaplaması
B
Karadeniz kıyı kuşağında yağışın fazla olması
C
Bitki örtüsünün tamamen yok denecek kadar az olması
D
Killi ve ayrışmış zeminlerin yaygın olması
Çözüm
Türkiye’de özellikle Karadeniz’de bitki örtüsü genellikle yoğundur; bu durum heyelanı azaltıcı etki yapabilir. Heyelan riskini artıran temel etkenler eğim, yağış ve zemin özellikleridir.
3. soru
AYT - Türkiye’de Doğal Afetler - Orta Test - Türkiye’de Doğal Afetler 1 - 3
Doğru cevap: C
Aşağıdaki doğal afetlerden hangisinin görülme olasılığı Türkiye’de diğerlerine göre daha düşüktür?
A
Çığ
B
Hortum
C
Tsunami
D
Sel
Çözüm
Türkiye’de tsunami, ancak deniz içi depremler veya deniz tabanı kütle hareketleriyle sınırlı alanlarda görülebilir. Sel, hortum ve çığ ise farklı bölgelerde daha yaygın yaşanır.
4. soru
AYT - Türkiye’de Doğal Afetler - Orta Test - Türkiye’de Doğal Afetler 1 - 4
Doğru cevap: A
Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi Türkiye’de doğal afetlerin dağılımı açısından doğrudur?
A
Çığ — Doğu Anadolu’nun yüksek ve eğimli dağlık alanları
B
Kuraklık — Doğu Karadeniz kıyıları
C
Heyelan — İç Anadolu’nun düz plato sahaları
D
Deprem — Konya Ovası’nın merkez kesimleri
Çözüm
Çığ, yüksek eğimli yamaçlarda ve kar birikiminin fazla olduğu Doğu Anadolu’da daha sık görülür. Diğer seçeneklerde verilen bölgeler ilgili afet için tipik değildir.
5. soru
AYT - Türkiye’de Doğal Afetler - Orta Test - Türkiye’de Doğal Afetler 1 - 5
Doğru cevap: A
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de sel ve taşkın riskini artıran beşerî faktörlerden biridir?
A
Akarsu yataklarının daraltılması ve taşkın ovalarının yerleşime açılması
B
Yüksek basınç koşullarının uzun süre etkili olması
C
Dağların kıyıya paralel uzanması
D
Fay hatlarının yoğun olması
Çözüm
Taşkın ovalarına yerleşmek ve akarsu yataklarını daraltmak suyun doğal yayılma alanını azaltır, taşkını büyütür. Bu, selin zararını artıran doğrudan beşerî etkidir.
6. soru
AYT - Türkiye’de Doğal Afetler - Orta Test - Türkiye’de Doğal Afetler 2 - 1
Doğru cevap: A
Türkiye’de depremlerin en sık ve şiddetli görüldüğü kuşak aşağıdakilerden hangisidir?
A
Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF) ve çevresi
B
Konya Kapalı Havzası
C
Taşeli Platosu
D
Ergene Havzası
Çözüm
Türkiye Alp-Himalaya deprem kuşağında yer alır. En etkin fay zonlarından biri KAF’tır ve Marmara’dan Doğu Anadolu’ya uzanır.
7. soru
AYT - Türkiye’de Doğal Afetler - Orta Test - Türkiye’de Doğal Afetler 2 - 2
Doğru cevap: D
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de heyelan riskinin yüksek olmasının başlıca nedenleri arasında yer almaz?
A
Eğimli arazilerin yaygın olması
B
Yağışın fazla olduğu alanların bulunması
C
Bitki örtüsünün tahrip edilmesi
D
Yıllık sıcaklık farklarının çok yüksek olması
Çözüm
Heyelanı eğim, suya doygunluk ve zemin özellikleri ile bitki örtüsü etkiler. Yıllık sıcaklık farkı heyelanın temel belirleyicisi değildir.
8. soru
AYT - Türkiye’de Doğal Afetler - Orta Test - Türkiye’de Doğal Afetler 2 - 3
Doğru cevap: A
Karadeniz kıyılarında taşkınların sık görülmesinde aşağıdakilerden hangisi daha etkilidir?
A
Kıyıya paralel uzanan dağların kısa ve eğimli akarsular oluşturması
B
Yaz kuraklığının belirgin olması
C
Geniş tabanlı vadilerin yaygın olması
D
Buharlaşmanın yağıştan fazla olması
Çözüm
Dağların kıyıya paralel uzanması akarsuların boyunu kısaltır ve eğimi artırır. Bu durum yağışlı dönemlerde akışın hızla artmasına ve taşkına yol açar.
