Bu sayfada sınırlı sayıda soru ve doğru cevap gösterilir. Konu kazanımlarını ve çözüm adımlarını birlikte değerlendirebilirsin.
1. soru
AYT - İklim ve Yer Şekilleri - Orta Test - İklim ve Yer Şekilleri 1 - 1
Doğru cevap: C
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de dağların kıyıya paralel uzanmasının sonuçlarından biri değildir?
A
Kıyı ile iç kesimler arasında iklim farklılıklarının artması
B
Kısa mesafede yükselti farkının fazla olması
C
Kıyı ovalarının geniş yer kaplaması
D
Ulaşımın yer yer güçleşmesi
Çözüm
Dağların kıyıya paralel uzandığı yerlerde kıyı ovaları genellikle dardır. Bu uzanış, iklim farkını ve yükselti basamaklarını artırır, ulaşımı zorlaştırır.
2. soru
AYT - İklim ve Yer Şekilleri - Orta Test - İklim ve Yer Şekilleri 1 - 2
Doğru cevap: A
Aşağıdakilerden hangisi bakı (yamaçların güneşe dönüklüğü) etkisinin bir sonucudur?
A
Kuzey Yarımküre’de güney yamaçlarda tarım ürünlerinin daha erken olgunlaşması
B
Yükseldikçe sıcaklığın her 200 metrede 1°C artması
C
Denize yakın yerlerde yıllık sıcaklık farkının artması
D
Kıyıdan içeriye gidildikçe nemin artması
Çözüm
Kuzey Yarımküre’de güney yamaçlar daha fazla güneş alır. Bu nedenle sıcaklık ve buharlaşma daha fazla, olgunlaşma daha erkendir.
3. soru
AYT - İklim ve Yer Şekilleri - Orta Test - İklim ve Yer Şekilleri 1 - 3
Doğru cevap: D
Aşağıdaki yer şekillerinden hangisinin oluşumunda dış kuvvetlerden akarsular doğrudan etkilidir?
A
Moren
B
Kırgıbayır
C
Falez
D
Menderes
Çözüm
Menderesler, akarsuların aşındırma ve biriktirme faaliyetleriyle oluşur. Moren buzulların, falez dalgaların, kırgıbayır ise selinti sularının etkisiyle gelişir.
4. soru
AYT - İklim ve Yer Şekilleri - Orta Test - İklim ve Yer Şekilleri 1 - 4
Doğru cevap: B
Aşağıdakilerden hangisi denizelliğin (denize yakın olmanın) iklim üzerindeki etkilerinden biridir?
A
Yıllık sıcaklık farkını artırması
B
Yazların daha serin, kışların daha ılık geçmesini sağlaması
C
Yağışların her yerde azalmasına neden olması
D
Günlük sıcaklık farkını artırması
Çözüm
Denizler geç ısınıp geç soğuduğu için kıyılarda sıcaklık daha dengelidir. Bu durum yazları serinletir, kışları ılımanlaştırır ve sıcaklık farklarını azaltır.
5. soru
AYT - İklim ve Yer Şekilleri - Orta Test - İklim ve Yer Şekilleri 1 - 5
Doğru cevap: A
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de yükseltinin iklim üzerindeki etkisine örnek olarak gösterilebilir?
A
Erzurum-Kars Platosu’nda yazların serin geçmesi
B
Akdeniz kıyılarında kışların ılık geçmesi
C
Karadeniz kıyılarında yağışın fazla olması
D
Ege kıyılarında yaz kuraklığının belirgin olması
Çözüm
Yükselti arttıkça sıcaklık azalır ve yazlar daha serin geçer. Erzurum-Kars Platosu’nun yüksek olması bu duruma tipik örnektir.
6. soru
AYT - İklim ve Yer Şekilleri - Orta Test - İklim ve Yer Şekilleri 2 - 1
Doğru cevap: A
Türkiye'de dağların kıyıya paralel uzandığı Karadeniz ve Akdeniz kıyılarında aşağıdakilerden hangisi daha belirgindir?
A
Kıyı ile iç kesimler arasında sıcaklık farkının artması ve deniz etkisinin içeriye sokulamaması
B
İç kesimlerde yıllık yağışın kıyılardan daha fazla olması
C
Kıyılarda karasallığın belirginleşmesi ve günlük sıcaklık farkının artması
D
İç kesimlerde nem oranının kıyılardan daha yüksek olması
Çözüm
Dağların kıyıya paralel uzanması deniz etkisinin iç kesimlere sokulmasını zorlaştırır. Bu nedenle kıyı ile iç kesimler arasında sıcaklık ve nem farkı artar.
7. soru
AYT - İklim ve Yer Şekilleri - Orta Test - İklim ve Yer Şekilleri 2 - 2
Doğru cevap: C
Aşağıdaki yer şekillerinden hangisi oluşumunda hem iklim (çözünme) hem de kayaç türü (kalker) etkisinin birlikte belirgin olduğu bir şekildir?
A
Moren
B
Falez
C
Obruk
D
Kum seti
Çözüm
Obruk, kalker gibi çözünebilen kayaçların yer altı suları tarafından çözündürülmesiyle oluşur. Bu süreçte iklimin su koşulları ve kayaç yapısı birlikte etkilidir.
8. soru
AYT - İklim ve Yer Şekilleri - Orta Test - İklim ve Yer Şekilleri 2 - 3
Doğru cevap: B
Aşağıdaki iklim özelliklerinden hangisi, kimyasal çözünmenin en hızlı gerçekleştiği alanların belirlenmesinde en etkilidir?
A
Yıllık sıcaklık farkının fazla olması
B
Yıl boyunca sıcak ve yağışlı koşulların görülmesi
C
Yağışın çoğunlukla kar şeklinde olması
D
Nem oranının düşük ve buharlaşmanın yüksek olması
Çözüm
Kimyasal çözünme sıcaklık ve su varlığıyla hızlanır. Bu yüzden yıl boyu sıcak ve yağışlı bölgelerde en etkilidir.
