TYT Türkçe Paragrafta Anlam 12. test çöz

Aşağıdaki paragrafta yazarın düşüncesini geliştirmek için başvurduğu anlatım biçimi aşağıdakilerden hangisidir? Bir düşünceyi savunmanın en kestirme yolu, onu yüksek sesle tekrarlamak değildir; tersine, onu sınayacak sorulara açık tutmaktır. Nasıl ki bir köprü, ancak üzerine yük bindirildiğinde sağlamlığı anlaşılır; bir iddia da ancak itirazla karşılaştığında gerçek gücünü gösterir. İtirazdan kaçan fikir, korunmuş değil, kırılgan kalmış demektir.

Aşağıdaki paragrafta altı çizili cümlenin ("Asıl sorun, bilgiyi çoğaltmak değil, onu yerli yerine koyacak ölçütleri kuramamaktır.") paragrafın anlam akışındaki işlevi hangisidir? Bugün bilgiye erişim, geçmişe kıyasla neredeyse sınırsız; birkaç tıklamayla sayısız kaynak önümüze düşüyor. Ne var ki bu bolluk, zihni beslemekten çok yoran bir gürültüye de dönüşebiliyor. Asıl sorun, bilgiyi çoğaltmak değil, onu yerli yerine koyacak ölçütleri kuramamaktır. Çünkü ölçüt olmadığında, doğru ile ilginç olan, önemli ile popüler olan birbirine karışıyor; kişi, çok şey bildiğini sanırken aslında neyi neden bildiğini açıklayamaz hale geliyor.

Aşağıdaki paragrafta yazarın asıl vurguladığı düşünce hangisidir? Bir olguyu açıklarken çoğu zaman verilerin kendisinden çok, o verilerin nasıl seçilip yan yana getirildiği belirleyicidir. Aynı istatistikler, farklı bir sıralama ve farklı bir bağlamla sunulduğunda bambaşka bir sonuç izlenimi doğurabilir. Bu yüzden “nesnel” diye dolaşıma sokulan birçok anlatı, aslında seçme ve dışlama işlemlerinin ürünüdür. Okur, sayılara değil; sayıların kurduğu hikâyeye ikna olur.

Bu paragraftan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz? Bir metnin “akıcı” bulunması, çoğu zaman cümlelerin kısa olmasından değil, okurun zihninde boşluk bırakmamasından kaynaklanır. Yazar, geçişleri görünmez kıldığında okur sanki metin kendiliğinden akıyormuş gibi hisseder. Oysa bu görünmezlik, yoğun bir düzenleme emeğinin sonucudur. Akıcılık, rastlantı değil; kurgunun ustaca saklanmasıdır.

Aşağıdaki paragrafta anlatılmak istenenle en yakın anlamlı seçenek hangisidir? Eleştiri, bir yapıtı “beğenmek” ya da “beğenmemek”ten önce, onun hangi soruya cevap verdiğini anlamaya çalışmaktır. Çünkü her yapıt, görünürde anlattığından çok, seçtiği bakış açısıyla bir meseleye müdahil olur. Yapıtın derdi kavranmadan yapılan yargı, ya övgüde aşırıya kaçar ya da yergide haksızlaşır. Sağlam eleştiri, hüküm vermekten önce niyeti ve yöntemi çözümlemeyi gerektirir.

Bu paragrafta yazarın eleştirdiği tutum aşağıdakilerden hangisidir? Günümüzde “hızlı okuma” teknikleri, metni anlamayı değil, metinden olabildiğince çabuk geçmeyi başarı sayıyor. Oysa bazı metinler, özellikle de düşünce metinleri, okurun durmasını, geri dönmesini, hatta kimi cümleleri yeniden kurmasını ister. Metni hızla tüketmek, onunla ilişki kurmak değildir; yalnızca sayfaları devirmektir. Anlam, çoğu zaman yavaşlığın içinde belirir.

Aşağıdaki paragrafta “asıl sorun” olarak gösterilen durum hangisidir? Bir tartışmada tarafların aynı kelimeleri kullanması, aynı şeyi konuştukları anlamına gelmez. “Özgürlük”, “adalet” ya da “başarı” gibi kavramlar, herkesin dilinde dolaşır; fakat çoğu zaman herkes bu kelimelerin içine kendi deneyimini ve çıkarını yerleştirir. Böyle olunca tartışma, kanıtların çarpışmasından çok tanımların sürtüşmesine dönüşür. İtiraz edilen şey çoğu kez karşı tarafın düşüncesi değil, onun kelimeye yüklediği anlamdır.