Bu sayfada sınırlı sayıda soru ve doğru cevap gösterilir. Konu kazanımlarını ve çözüm adımlarını birlikte değerlendirebilirsin.
1. soru
LGS - Sözcükte Anlam - Orta Test - Sözcükte Anlam 1 - 1
Doğru cevap: B
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, cümleye “yaklaşık, aşağı yukarı” anlamı katmıştır?
A) Bu işi bitirmek için _hemen_ yola çıkmalıyız.
B) Toplantı _neredeyse_ iki saat sürdü.
C) Soruyu _doğrudan_ cevapladı.
D) Bu konuyu _büsbütün_ unuttum.
A
hemen
B
neredeyse
C
doğrudan
D
büsbütün
Çözüm
“Yaklaşık, aşağı yukarı” anlamı; bir sürenin, miktarın ya da durumun kesin olmadığını, tahmini olduğunu bildirir.
B seçeneğinde “Toplantı neredeyse iki saat sürdü.” cümlesindeki “neredeyse” sözcüğü “yaklaşık iki saat” anlamına gelir; süreyi kesinleştirmez, tahmini bir değer verir.
Diğer seçeneklerdeki altı çizili sözcükler bu anlamı vermez: “hemen” (derhâl), “doğrudan” (dolaylı olmadan), “büsbütün” (tamamen) anlamındadır. Bu nedenle doğru cevap B’dir.
2. soru
LGS - Sözcükte Anlam - Orta Test - Sözcükte Anlam 1 - 2
Doğru cevap: B
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, cümleye “yaklaşık, aşağı yukarı” anlamı katmıştır?
A) Bu konuyu *hemen* çözmemiz gerekiyor.
B) Yol *yaklaşık* iki saat sürer.
C) Bu işi *tam* zamanında bitirdi.
D) Soruyu *kesinlikle* yanlış anlamış.
A
hemen
B
yaklaşık
C
tam
D
kesinlikle
Çözüm
“Yaklaşık, aşağı yukarı” anlamı; sayının, sürenin ya da miktarın kesin olmadığını, tahmini bir değer verildiğini gösterir.
B seçeneğinde “Yol yaklaşık iki saat sürer.” cümlesindeki *yaklaşık* sözcüğü, sürenin kesin 2 saat olmadığını; 2 saate yakın bir zaman olduğunu belirtir. Bu nedenle doğru cevap B’dir.
Diğer seçeneklerdeki sözcükler tahmin bildirmez:
- A’daki *hemen* “derhal, gecikmeden” anlamındadır.
- C’deki *tam* “eksiksiz, tam olarak” anlamı katar ve kesinlik bildirir.
- D’deki *kesinlikle* “kuşkuya yer bırakmadan” anlamındadır ve yine kesinlik bildirir.
3. soru
LGS - Sözcükte Anlam - Orta Test - Sözcükte Anlam 1 - 3
Doğru cevap: A
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük mecaz anlamda kullanılmıştır?
A
Bu konuyu daha iyi anlamak için biraz daha derin düşünmelisin.
B
Kuyunun derinliği, ölçüm yapıldıktan sonra netleşti.
C
Denizin derin yerlerine yaklaşmamaya dikkat et.
D
Göletin derin kısmında balıkların daha çok olduğu söyleniyor.
Çözüm
A şıkkında derin sözcüğü, “bir şeyin boyut olarak aşağı doğru çok olması” anlamında değil; “ayrıntılı, kapsamlı, üzerinde ciddi biçimde düşünülmüş” anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle mecaz anlam taşır.
B, C ve D şıklarında derin sözcüğü; kuyu, deniz ve gölet gibi somut varlıkların ölçülebilen fiziksel özelliğini (derinlik miktarını) belirtir. Bu kullanım gerçek (temel) anlamdır.
Bu yüzden doğru cevap A’dır.
4. soru
LGS - Sözcükte Anlam - Orta Test - Sözcükte Anlam 1 - 4
Doğru cevap: B
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük “bir işin veya durumun olumsuz yönü, sakıncası” anlamında kullanılmıştır?
A) Bu planın en büyük *yanı*, herkesin kolayca uygulayabilmesi.
B) Bu yöntemin iyi *yanı* kadar kötü *yanı* da var.
C) Masanın *yanı* boştu, oraya oturdum.
D) Yolun *yanı* ağaçlarla kaplıydı.
A
Bu planın en büyük *yanı*, herkesin kolayca uygulayabilmesi.
B
Bu yöntemin iyi *yanı* kadar kötü *yanı* da var.
C
Masanın *yanı* boştu, oraya oturdum.
D
Yolun *yanı* ağaçlarla kaplıydı.
Çözüm
Soruda altı çizili “yan” sözcüğünün “bir işin veya durumun olumsuz yönü, sakıncası” anlamında kullanıldığı cümle isteniyor.
A seçeneğinde “yan” sözcüğü “özellik, yön” anlamında olumlu bir nitelik bildiriyor: “en büyük yanı” (avantaj).
B seçeneğinde “iyi yanı” ve “kötü yanı” ifadeleri karşılaştırılıyor. Buradaki “kötü yanı” tam olarak “olumsuz yönü, sakıncası” anlamındadır.
C ve D seçeneklerinde ise “yan” sözcüğü “bir şeyin yanı, kenarı, yakın çevresi” anlamında kullanılmıştır (masanın yanı, yolun yanı).
Bu nedenle doğru cevap B’dir.
5. soru
LGS - Sözcükte Anlam - Orta Test - Sözcükte Anlam 1 - 5
Doğru cevap: C
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük “yapmacık, içten olmayan” anlamında kullanılmıştır?
A) Bu konudaki eleştirileri oldukça _sert_ buldu.
B) Konuşurken takındığı _samimi_ tavır herkesi rahatlattı.
C) Toplantıda söyledikleri çok _samimi_ geldi ama davranışları öyle değildi.
D) Yaşananları _samimi_ bir dille anlattığı için herkes etkilendi.
A
sert
B
samimi
C
samimi
D
samimi
Çözüm
Soru, “samimi” sözcüğünün “yapmacık, içten olmayan” anlamına yakın bir şekilde kullanıldığı cümleyi soruyor. “Samimi” normalde “içten, doğal, candan” demektir; ancak bazı bağlamlarda sözcük, karşılaştırma/çelişki üzerinden “içten değilmiş gibi” anlamı düşündürebilir.
B seçeneğinde “samimi tavır” ifadesi doğrudan “içten, candan” anlamındadır. D seçeneğinde de “samimi bir dille anlatmak” yine “içten, doğal” anlamına gelir. A seçeneğinde ise altı çizili sözcük “sert”tir; “samimi” ile ilgili değildir.
C seçeneğinde “Söyledikleri çok samimi geldi ama davranışları öyle değildi.” denilerek bir çelişki kurulmuştur. Kişinin sözleri “samimi” (içten) gibi görünse de davranışlarının bunu desteklemediği belirtilir. Bu kullanım, sözcüğün bağlam içinde “gerçekten içten olmayan, yapmacık olma ihtimali bulunan” anlamını işaret eder.
Bu nedenle doğru cevap C’dir.
6. soru
LGS - Sözcükte Anlam - Orta Test - Sözcükte Anlam 1 - 6
Doğru cevap: A
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük “gerçek anlamının dışında, mecaz anlamda” kullanılmıştır?
A) Bu işin temeli sağlam olursa ileride sorun çıkmaz.
B) Sabah soğuk hava yüzünden montumu giydim.
C) Yolda yürürken ayağıma küçük bir taş takıldı.
D) Masanın üzerindeki cam bardak kırılmış.
A
Bu işin temeli sağlam olursa ileride sorun çıkmaz.
B
Sabah soğuk hava yüzünden montumu giydim.
C
Yolda yürürken ayağıma küçük bir taş takıldı.
D
Masanın üzerindeki cam bardak kırılmış.
Çözüm
“Mecaz anlam”, bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşıp benzetme ya da aktarma yoluyla yeni bir anlam kazanmasıdır.
A seçeneğinde “temel” sözcüğü gerçek anlamıyla “bir yapının en alttaki taşıyıcı bölümü” demektir. Ancak cümlede “işin temeli” ifadesiyle “işin dayandığı ana unsur, esas, başlangıç” kastedilmiştir. Bu kullanım gerçek anlamdan uzaklaştığı için mecazdır.
B’de “soğuk hava” ifadesi havanın düşük sıcaklıkta olmasıdır; gerçek anlamdır.
C’de “taş” ayağa takılan gerçek bir nesnedir; gerçek anlamdır.
D’de “cam bardak” ifadesi bardak malzemesini belirtir; gerçek anlamdır.
Bu nedenle doğru cevap A’dır.
7. soru
LGS - Sözcükte Anlam - Orta Test - Sözcükte Anlam 1 - 7
Doğru cevap: B
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük “görevinden kendi isteğiyle ayrılmak” anlamında kullanılmıştır?
A) Müdür, toplantının sonunda bazı konularda geri adım attı.
B) Yoğun tempoya daha fazla dayanamayınca görevinden _çekildi_.
C) Yağmur başlayınca herkes saçak altına _çekildi_.
D) Fotoğrafı daha net olsun diye perdeyi biraz _çekti_.
A
geri adım attı
B
çekildi
C
çekildi
D
çekti
Çözüm
Soru, “çekilmek” sözcüğünün “görevinden kendi isteğiyle ayrılmak (istifa etmek)” anlamında kullanıldığı cümleyi soruyor.
B seçeneğinde “görevinden çekildi” ifadesi, kişinin görevini bırakması/istifa etmesi anlamındadır. Bu kullanım doğrudan “görevden ayrılmak” anlamını verir.
Diğer seçeneklerde “çekilmek/çekmek” farklı anlamlarda kullanılmıştır:
A’da “geri adım atmak” bir düşünceden/karardan vazgeçmek anlamındadır, görevden ayrılmak değildir.
C’de “saçak altına çekilmek” bir yere sığınmak, bir noktaya doğru gitmek anlamındadır.
D’de “perdeyi çekmek” nesneyi kendine doğru hareket ettirmek anlamındadır.
Bu nedenle doğru cevap B’dir.
8. soru
LGS - Sözcükte Anlam - Orta Test - Sözcükte Anlam 1 - 8
Doğru cevap: A
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük “bir işin, bir durumun gerektirdiğinden fazlasını yapmak” anlamında kullanılmıştır?
A) Bu kadar ayrıntıya girmene gerek yok; biraz *abartıyorsun*.
B) Yeni projede sorumluluk alınca daha da *ağırlaştı*.
C) Sınavdan önce konuları tekrar edince içi *rahatladı*.
D) Yağmur dinince yollar yavaş yavaş *kurudu*.
A
Bu kadar ayrıntıya girmene gerek yok; biraz abartıyorsun.
B
Yeni projede sorumluluk alınca daha da ağırlaştı.
C
Sınavdan önce konuları tekrar edince içi rahatladı.
D
Yağmur dinince yollar yavaş yavaş kurudu.
Çözüm
A şıkkında altı çizili “abartıyorsun” sözcüğü, yapılan işin gereğinden fazla büyütülmesi ve ölçünün kaçırılması anlamındadır. Cümlede “Bu kadar ayrıntıya girmene gerek yok” ifadesi de, kişinin gereğinden fazlasını yaptığını açıkça gösterir.
B şıkkındaki “ağırlaştı” sözcüğü, sorumluluğun artmasıyla işin zorlaşması/kişinin yükünün artması anlamındadır; “gereğinden fazlasını yapmak” anlamı yoktur.
C şıkkındaki “rahatladı” sözcüğü, kaygının azalması ve iç huzurunun gelmesi anlamındadır.
D şıkkındaki “kurudu” sözcüğü ise ıslaklığın yok olması, suyun çekilmesi anlamında gerçek (temel) anlamıyla kullanılmıştır.
Bu nedenle doğru cevap A’dır.