Bu sayfada sınırlı sayıda soru ve doğru cevap gösterilir. Konu kazanımlarını ve çözüm adımlarını birlikte değerlendirebilirsin.
1. soru
AYT - Halk Edebiyatı - Orta Test - Halk Edebiyatı 1 - 1
Doğru cevap: A
Aşağıdakilerden hangisi âşık edebiyatının (saz şairleri) temel özelliklerinden biridir?
A
Şiirlerin çoğunlukla hece ölçüsüyle ve dörtlük birimiyle söylenmesi
B
Aruz ölçüsüyle yazılıp beyitlerle kurulması
C
Tamamıyla anonim olması ve söyleyeninin bilinmemesi
D
Yalnızca dinî-tasavvufî konuların işlenmesi
Çözüm
Âşık edebiyatında şiirler genellikle hece ölçüsüyle ve dörtlüklerle söylenir. Aruz ve beyit divan edebiyatına; anonimlik ise daha çok anonim halk edebiyatına özgüdür.
2. soru
AYT - Halk Edebiyatı - Orta Test - Halk Edebiyatı 1 - 2
Doğru cevap: C
Anonim halk edebiyatı ürünleriyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
A
Söyleyeni bellidir ve eserler genellikle yazılı olarak yayılır.
B
Nazım birimi çoğunlukla beyittir ve aruz ölçüsü kullanılır.
C
Ürünler kuşaktan kuşağa sözlü olarak aktarılır ve zamanla ortaklaşa oluşur.
D
Daha çok saray çevresinde gelişmiş, seçkin zümreye seslenmiştir.
Çözüm
Anonim halk edebiyatı sözlü gelenekte yaşar ve ürünler zamanla ortaklaşa şekillenir. Bu nedenle söyleyeni çoğunlukla belli değildir.
3. soru
AYT - Halk Edebiyatı - Orta Test - Halk Edebiyatı 1 - 3
Doğru cevap: B
Aşağıdakilerden hangisi tekke-tasavvuf edebiyatına ait bir nazım türüdür?
A
Koçaklama
B
İlahi
C
Mani
D
Varsağı
Çözüm
İlahi, tekke-tasavvuf edebiyatında Allah sevgisini ve dinî duyguları dile getiren nazım türüdür. Koçaklama ve varsağı âşık edebiyatında, mani ise anonim halk edebiyatında yaygındır.
4. soru
AYT - Halk Edebiyatı - Orta Test - Halk Edebiyatı 1 - 4
Doğru cevap: A
Âşık edebiyatında "dedim-dedi" söyleyişinin en belirgin işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Şiire karşılıklı konuşma havası kazandırarak diyalog kurmak
B
Şiiri tamamen anonimleştirerek söyleyenini belirsizleştirmek
C
Şiiri aruz ölçüsüne uydurmak için kalıp oluşturmak
D
Dini öğütleri öğretici bir dille sıralamak
Çözüm
"Dedim-dedi" tarzı, iki kişi arasında konuşma varmış gibi bir diyalog etkisi oluşturur. Bu söyleyiş özellikle koşma ve semai gibi türlerde canlılık sağlar.
5. soru
AYT - Halk Edebiyatı - Orta Test - Halk Edebiyatı 1 - 5
Doğru cevap: B
Aşağıdakilerden hangisi "destan" nazım biçiminin bir özelliğidir?
A
Genellikle 7'li hece ölçüsüyle ve tek dörtlükle söylenir.
B
Toplumu etkileyen olayları anlatır; dörtlüklerle kurulup çoğunlukla koşma düzeninde söylenir.
C
Mutlaka aruzla yazılır ve beyitlerle oluşturulur.
D
Sadece aşk konusunu işler ve kısa, iki dizeden oluşur.
Çözüm
Destanlar, toplumu ilgilendiren olayları anlatan uzun şiirlerdir. Dörtlüklerle kurulur ve çoğunlukla koşma düzeninde söylenir.
6. soru
AYT - Halk Edebiyatı - Orta Test - Halk Edebiyatı 2 - 1
Doğru cevap: C
Aşağıdakilerden hangisi anonim halk edebiyatı ürünlerinden biridir?
A
Koşma
B
Gazel
C
Masal
D
Mesnevi
Çözüm
Masal, söyleyeni belli olmayan anonim halk edebiyatı ürünlerindendir. Koşma âşık edebiyatına; gazel ve mesnevi divan edebiyatına aittir.
7. soru
AYT - Halk Edebiyatı - Orta Test - Halk Edebiyatı 2 - 2
Doğru cevap: A
Âşık edebiyatında koşmanın en yaygın nazım birimi ve ölçüsü aşağıdakilerden hangisidir?
A
Dörtlük – hece ölçüsü
B
Beyit – aruz ölçüsü
C
Dörtlük – aruz ölçüsü
D
Beyit – hece ölçüsü
Çözüm
Koşma genellikle dörtlüklerle kurulur ve hece ölçüsüyle söylenir. Beyit ve aruz, daha çok divan şiirinin özellikleridir.
8. soru
AYT - Halk Edebiyatı - Orta Test - Halk Edebiyatı 2 - 3
Doğru cevap: B
Aşağıdakilerden hangisi tekke-tasavvuf edebiyatında ilahi türünün temel amacını en doğru biçimde açıklar?
A
Toplumsal olayları eleştirel bir dille anlatmak
B
Dinî-tasavvufî duyguları coşkulu bir söyleyişle dile getirmek
C
Kahramanlık ve savaşları destansı bir üslupla anlatmak
D
Aşk acısını bireysel duygulanımla işlemek
Çözüm
İlahi, Allah sevgisini ve tasavvufî duyguları coşkulu bir söyleyişle dile getiren tekke şiiridir. Diğer seçenekler farklı türlerin amaçlarına karşılık gelir.
