Bu sayfada sınırlı sayıda soru ve doğru cevap gösterilir. Konu kazanımlarını ve çözüm adımlarını birlikte değerlendirebilirsin.
1. soru
AYT - Popülasyon Ekolojisi - Orta Test - Popülasyon Ekolojisi 1 - 1
Doğru cevap: A
Bir popülasyonda birey sayısının zamanla artışı; doğum oranı 30‰, ölüm oranı 10‰, içe göç 5‰ ve dışa göç 15‰ ise net büyüme hızı (‰) kaçtır?
A
10
B
20
C
30
D
40
Çözüm
Net büyüme = (doğum + içe göç) − (ölüm + dışa göç). (30+5)−(10+15)=10‰ bulunur.
2. soru
AYT - Popülasyon Ekolojisi - Orta Test - Popülasyon Ekolojisi 1 - 2
Doğru cevap: C
Aşağıdakilerden hangisi bir popülasyonda yoğunluğa bağlı (density-dependent) bir düzenleyici faktördür?
A
Kuraklık
B
Deprem
C
Parazitlenme
D
Volkanik patlama
Çözüm
Parazitlenme, konak yoğunluğu arttıkça daha kolay yayılır ve etkisi artar. Kuraklık, deprem ve volkanizma genellikle yoğunluktan bağımsızdır.
3. soru
AYT - Popülasyon Ekolojisi - Orta Test - Popülasyon Ekolojisi 1 - 3
Doğru cevap: B
Bir popülasyonda yaş piramidi tabanı geniş, üst kısımları dar ise aşağıdakilerden hangisi en olasıdır?
A
Doğum oranı düşük, popülasyon küçülüyor
B
Genç birey oranı yüksek, büyüme potansiyeli fazla
C
Yaşlı birey oranı yüksek, büyüme hızı sıfır
D
Ölüm oranı çok düşük, büyüme lojistikten üstel modele geçer
Çözüm
Geniş taban, genç bireylerin fazla olduğunu gösterir. Bu durum gelecekte üreme çağına girecek birey sayısı yüksek olduğundan büyüme potansiyelini artırır.
4. soru
AYT - Popülasyon Ekolojisi - Orta Test - Popülasyon Ekolojisi 1 - 4
Doğru cevap: C
Lojistik büyüme eğrisinde popülasyon büyüme hızının (dN/dt) en yüksek olduğu dönem aşağıdakilerden hangisidir?
A
Popülasyon taşıma kapasitesine (K) çok yaklaştığında
B
Popülasyon çok küçükken (N≈0)
C
Popülasyon K/2 civarındayken
D
Popülasyon K değerini aştığında
Çözüm
Lojistik büyümede büyüme hızı N küçükken artar, K’ya yaklaşınca azalır. En yüksek değer genellikle N=K/2 civarında görülür.
5. soru
AYT - Popülasyon Ekolojisi - Orta Test - Popülasyon Ekolojisi 1 - 5
Doğru cevap: B
Aşağıdakilerden hangisi popülasyon büyüklüğünü belirlemede kullanılan “işaretle-yeniden yakala” yönteminin temel varsayımlarından biridir?
A
İşaretli bireylerin işaretleri kısa sürede kaybolmalıdır
Popülasyonda doğum oranı, ölüm oranından daima yüksek olmalıdır
D
Yeniden yakalama sadece aynı gün yapılmalıdır
Çözüm
Yöntemin güvenilirliği için işaretleme bireyin davranışını ve yakalanma olasılığını etkilememelidir. Aksi halde örnekleme yanlı olur ve tahmin hatalı çıkar.
6. soru
AYT - Popülasyon Ekolojisi - Orta Test - Popülasyon Ekolojisi 2 - 1
Doğru cevap: B
Bir popülasyonda birey sayısı kısa sürede hızla artmış, bir süre sonra artış hızı yavaşlayarak dengeye yaklaşmıştır. Bu durum aşağıdaki büyüme modellerinden hangisiyle en iyi açıklanır?
A
Üstel (J tipi) büyüme
B
Lojistik (S tipi) büyüme
C
Azalan büyüme (negatif üstel)
D
Düz (sabit) büyüme
Çözüm
Lojistik büyümede başlangıçta hızlı artış görülür, çevre direnci arttıkça büyüme hızı azalır. Popülasyon taşıma kapasitesine (K) yaklaşınca dengeye gelir.
7. soru
AYT - Popülasyon Ekolojisi - Orta Test - Popülasyon Ekolojisi 2 - 2
Doğru cevap: C
Aşağıdakilerden hangisi popülasyon büyüklüğünü yoğunluğa bağlı (density-dependent) şekilde sınırlayan bir faktördür?
A
Kuraklık
B
Deprem
C
Bulaşıcı hastalık
D
Volkan patlaması
Çözüm
Hastalıklar bireyler sıklaştıkça daha hızlı yayılır ve etki yoğunluğa bağlıdır. Kuraklık, deprem ve volkan patlaması genellikle yoğunluktan bağımsızdır.
8. soru
AYT - Popülasyon Ekolojisi - Orta Test - Popülasyon Ekolojisi 2 - 3
Doğru cevap: A
Bir popülasyonda bireylerin çoğu genç yaş gruplarında, yaşlı bireyler ise çok azdır. Bu yaş piramidi aşağıdakilerden hangisini gösterir?
A
Popülasyonun hızla büyüme eğiliminde olduğunu
B
Popülasyonun dengede kaldığını
C
Popülasyonun hızla küçüldüğünü
D
Popülasyonda doğum oranının ölüm oranından düşük olduğunu
Çözüm
Genç bireylerin fazla olması, üreme çağına girecek birey sayısının yüksek olduğunu gösterir. Bu da popülasyonun büyüme potansiyelinin yüksek olduğuna işaret eder.
