AYT Kimya Doğa ve Kimya 11. test çöz

CO2’nin suda çözünmesiyle oluşan H2CO3, asit yağmurlarının temel nedenidir ve pH’ı genellikle 2’nin altına indirir.

SO2 ve NOx gazları atmosferde yükseltgenip suyla tepkimeye girerek güçlü asitler oluşturur; bu asitler özellikle CaCO3 içeren yapıları aşındırır.

Asit yağmurları yalnızca deniz kıyılarında görülür; iç bölgelerde oluşması için tuz aerosollerine ihtiyaç vardır.

Asit yağmurları toprağın pH’ını artırarak bitkilerin mineral alımını kolaylaştırır ve verimi yükseltir.

CFC’ler troposferde hızla parçalanıp Cl• oluşturur; bu nedenle ozon incelmesi yer seviyesinde en fazladır.

Cl• radikali katalizör gibi davranarak O3’ü O2’ye dönüştüren zincir tepkimeleri başlatır ve bir Cl• çok sayıda O3 molekülünü parçalayabilir.

Ozon incelmesi, O3’ün H2O ile doğrudan tepkimeye girip H2O2 oluşturmasından kaynaklanır.

Ozon tabakası inceldikçe UV-B azalır, çünkü O2 daha fazla UV-B soğurur.

Sera gazları Güneş’ten gelen kısa dalga ışınımı tamamen soğurur; bu yüzden yeryüzüne ulaşan enerji azalır ve soğuma olur.

Sera gazları yeryüzünden yayılan kızılötesi (IR) ışınımı soğurarak ısının uzaya kaçışını azaltır; CO2, CH4 ve N2O bu etkiye katkı verir.

CO2’nin artması yalnızca okyanuslarda pH’ı yükseltir; karasal ekosistemleri etkilemez.

CH4’ün sera etkisi CO2’den düşüktür ve atmosferde daha uzun süre kaldığı için etkisi ihmal edilebilir.

Atmosferik CO2 artışı, deniz suyunda CO3^2− derişimini artırarak CaCO3 çökelmesini kolaylaştırır.

CO2’nin suda çözünmesi H2CO3 oluşumunu artırır; denge nedeniyle H+ artar ve CO3^2− azalır, bu da kabuklu canlıların CaCO3 oluşturmasını zorlaştırır.

Deniz asitlenmesi yalnızca sıcaklık artışından kaynaklanır; CO2’nin çözünmesi pH’ı etkilemez.

Deniz asitlenmesi pH’ı yükseltir; çünkü HCO3− bazik bir iyondur ve ortamı her koşulda bazlaştırır.

Fotokimyasal smog, SO2’nin suyla tepkimesi sonucu oluşan H2SO4 sisidir; güneş ışığına ihtiyaç duymaz.

NO2’nin ışıkla parçalanması sonucu oluşan O atomları O2 ile birleşerek O3 oluşturur; VOC’ler zinciri besleyerek troposferik ozonu artırabilir.

Troposferik O3, stratosferdeki ozon gibi tamamen yararlıdır ve solunum yollarına zarar vermez.

Fotokimyasal smog yalnızca kışın ve düşük sıcaklıklarda görülür; yazın oluşması mümkün değildir.