Bu sayfada sınırlı sayıda soru ve doğru cevap gösterilir. Konu kazanımlarını ve çözüm adımlarını birlikte değerlendirebilirsin.
1. soru
TYT - Kalıtımın Genel İlkeleri - Orta Test - Kalıtımın Genel İlkeleri 1 - 1
Doğru cevap: A
Bezelyelerde sarı tohum rengi (Y), yeşile (y) baskındır. Yy × Yy çaprazlamasında oluşan fenotip oranı aşağıdakilerden hangisidir?
A
3 sarı : 1 yeşil
B
1 sarı : 1 yeşil
C
1 sarı : 3 yeşil
D
2 sarı : 2 yeşil
Çözüm
Yy × Yy çaprazlamasında genotip oranı 1 YY : 2 Yy : 1 yy olur. Baskın fenotip (sarı) YY ve Yy’de görüldüğünden fenotip oranı 3:1’dir.
2. soru
TYT - Kalıtımın Genel İlkeleri - Orta Test - Kalıtımın Genel İlkeleri 1 - 2
Doğru cevap: C
Bir karakteri belirleyen genin iki aleli (A ve a) için heterozigot bireylerin (Aa) fenotipte baskın aleli göstermesi aşağıdaki kalıtım tiplerinden hangisine örnektir?
A
Eş baskınlık (kodominans)
B
Eksik baskınlık
C
Tam baskınlık
D
Çok alellilik
Çözüm
Heterozigot (Aa) birey baskın fenotipi aynen gösteriyorsa bu tam baskınlıktır. Eksik baskınlıkta ara fenotip, eş baskınlıkta iki fenotip birlikte görülür.
3. soru
TYT - Kalıtımın Genel İlkeleri - Orta Test - Kalıtımın Genel İlkeleri 1 - 3
Doğru cevap: B
İnsanlarda ABO kan grubu sisteminde IA ve IB alelleri birbirine eş baskın, i aleli çekiniktir. IAi × IBi çaprazlamasında çocukların kan grubu fenotipleri hangi seçenekte doğru verilmiştir?
A
Sadece A ve B
B
A, B, AB ve O
C
Sadece AB ve O
D
A, AB ve O
Çözüm
IAi birey IA veya i, IBi birey IB veya i gameti oluşturur. Olası genotipler IAIB (AB), IAi (A), IBi (B), ii (O) olduğundan dört fenotip de görülebilir.
4. soru
TYT - Kalıtımın Genel İlkeleri - Orta Test - Kalıtımın Genel İlkeleri 1 - 4
Doğru cevap: B
X’e bağlı çekinik bir hastalık için taşıyıcı bir kadın (XHXh) ile sağlam bir erkek (XHY) evleniyor. Çocukların hastalıklı olma olasılığı aşağıdakilerden hangisidir?
A
%0
B
%25
C
%50
D
%75
Çözüm
Kız çocuklar babadan XH aldıkları için hastalıklı olamaz, sadece taşıyıcı olabilir. Erkek çocukların yarısı anneden Xh alır ve XhY olduğundan hastalıklı olur; tüm çocuklar içinde olasılık %25’tir.
5. soru
TYT - Kalıtımın Genel İlkeleri - Orta Test - Kalıtımın Genel İlkeleri 1 - 5
Doğru cevap: B
Bir karakter iki genin (A ve B) baskın alellerinin birlikte bulunmasıyla ortaya çıkmaktadır (tamamlayıcı gen etkileşimi). Aabb × aaBb çaprazlamasında karakterin fenotipte ortaya çıkma olasılığı kaçtır?
A
0
B
1/4
C
1/2
D
3/4
Çözüm
Aabb birey Ab gameti, aaBb birey aB gameti oluşturur. Oluşan yavru AaBb olur ve her iki genin baskın aleli bulunduğundan karakter ortaya çıkar; olasılık 1/4’tür.
6. soru
TYT - Kalıtımın Genel İlkeleri - Orta Test - Kalıtımın Genel İlkeleri 2 - 1
Doğru cevap: B
Bezelyelerde sarı tohum rengi (Y), yeşil tohuma (y) baskındır. Yy x Yy çaprazlamasında oluşan yavruların fenotip oranı aşağıdakilerden hangisidir?
A
1 sarı : 1 yeşil
B
3 sarı : 1 yeşil
C
1 sarı : 2 yeşil
D
2 sarı : 1 yeşil
Çözüm
Yy x Yy çaprazlamasında genotip oranı 1 YY : 2 Yy : 1 yy olur. Baskın fenotip (sarı) YY ve Yy’de görülür. Bu nedenle fenotip oranı 3 sarı : 1 yeşildir.
7. soru
TYT - Kalıtımın Genel İlkeleri - Orta Test - Kalıtımın Genel İlkeleri 2 - 2
Doğru cevap: C
Aşağıdaki ifadelerden hangisi Mendel’in Ayrılma (Segregasyon) ilkesini en doğru açıklar?
A
Farklı genler gamet oluşumunda bağımsız olarak dağılır.
B
Baskın alel her zaman homozigot durumda bulunur.
C
Bir karaktere ait aleller gamet oluşumu sırasında birbirinden ayrılır ve her gamet bir alel taşır.
D
Bir karakterin fenotipi sadece çevre koşullarıyla belirlenir.
Çözüm
Ayrılma ilkesine göre bir bireyin taşıdığı iki alel mayozda birbirinden ayrılır. Her gamet bu alellerden yalnızca birini alır. Döllenme ile aleller yeniden çiftlenir.
8. soru
TYT - Kalıtımın Genel İlkeleri - Orta Test - Kalıtımın Genel İlkeleri 2 - 3
Doğru cevap: B
Bir karakteri belirleyen genin iki aleli (A ve a) arasında tam baskınlık vardır. Aa bireyinin kendiyle çaprazlanması sonucu oluşan yavrular için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A
Genotip oranı 3:1, fenotip oranı 1:2:1’dir.
B
Genotip oranı 1:2:1, fenotip oranı 3:1’dir.
C
Genotip oranı 1:1, fenotip oranı 1:1’dir.
D
Genotip oranı 2:1:1, fenotip oranı 1:3’tür.
Çözüm
Aa x Aa çaprazlamasında genotipler AA, Aa, aa olup oran 1:2:1’dir. Tam baskınlıkta AA ve Aa aynı fenotipi verir. Bu nedenle fenotip oranı 3:1 olur.
