1. bölüm
Su Kaynakları ve Havza Yönetimi 11.sayfa
Su Kaynakları ve Havza Yönetimi
Su yenilenebilir ama sınırlıdır; yönetim havza ölçeğinde
Tatlı SuHavzaVerimlilik
Havza Yaklaşımı
- Kirlilik ve planlama havza ölçeğinde ele alınır; yukarı havza aşağıyı etkiler.
Su Verimliliği
- Tarımda damla sulama, şehirde kayıp-kaçak azaltımı, sanayide geri kazanım.
2. bölüm
Toprak, Erozyon ve Tarım 12.sayfa
Toprak, Erozyon ve Tarım
Toprak yavaş oluşur; yanlış kullanım hızla kaybettirir
ToprakErozyonSürdürülebilir Tarım
Erozyon
- Bitki örtüsü zayıflarsa su/rüzgâr toprağı taşır; eğimli arazide yanlış sürüm riski artırır.
Koruma
- Teraslama, şerit ekim, ağaçlandırma, rüzgâr kıran, organik maddeyi artırma.
3. bölüm
Şehirleşme ve Çevre 13.sayfa
Şehirleşme ve Çevre
Kentsel büyüme kaynak tüketimini ve atığı yoğunlaştırır
Isı AdasıAtıkUlaşım
Kentsel Isı Adası
- Beton/asfalt ısıyı tutar; yeşil alan azalınca gece sıcaklığı yükselir.
Atık Hiyerarşisi
- Azalt → yeniden kullan → geri dönüştür → enerji geri kazan → bertaraf.
4. bölüm
Doğal Afetler ve Risk Yönetimi 14.sayfa
Doğal Afetler ve Risk Yönetimi
Tehlike + kırılganlık + maruziyet = risk
DepremSelHeyelan
Afet Nedir?
- Doğal olay her zaman afet değildir; hazırlık ve planlama afete dönüşümü belirler.
Risk Azaltma
- Zemin etüdü, dayanıklı yapı, taşkın alanı planlaması, erken uyarı ve eğitim.
Not: Afet yönetimi: zarar olduktan sonra değil, olmadan önce planla.
5. bölüm
Sürdürülebilir Kalkınma 15.sayfa
Sürdürülebilir Kalkınma
Ekonomi + toplum + çevre birlikte yürür
3 BoyutDöngüsel EkonomiGöstergeler
Üç Boyut
- Çevresel koruma, ekonomik verimlilik ve sosyal adalet aynı anda hedeflenir.
Döngüsel Ekonomi
- Al-kullan-at yerine; tasarla-kullan-geri kazan yaklaşımı.
Not: Sürdürülebilirlik, üç ayağı birlikte ister: çevre–ekonomi–toplum.
6. bölüm
Yenilenebilir Enerji ve Verimlilik 16.sayfa
Yenilenebilir Enerji ve Verimlilik
Temiz kaynaklar + verimlilik emisyonu azaltır
GüneşRüzgârHidroVerimlilik
Kaynaklar
- Güneş ve rüzgâr: düşük işletme emisyonu; hidro: depolanabilirlik; jeotermal: süreklilik.
Verimlilik
- Yalıtım, verimli aydınlatma, akıllı kontrol, sanayide atık ısı geri kazanımı.
7. bölüm
Koruma Yaklaşımları 17.sayfa
Koruma Yaklaşımları
Korunan alanlar ve planlama birlikte yürür
Milli ParkSulak AlanÇED
Korunan Alanlar
- Milli park, tabiat parkı, sulak alan gibi statüler habitatı korur.
ÇED
- Projelerin olası etkileri önceden analiz edilir; azaltım önlemleri belirlenir.
8. bölüm
Türkiye’den Örnekler 18.sayfa
Türkiye’den Örnekler
Bölgesel koşullar insan-doğa ilişkisini değiştirir
Karadenizİç AnadoluEge-AkdenizDoğu Anadolu
Bölgesel Okuma
- İklim+yer şekli → tarım/yerleşme/afet riskleri → sonuç zinciri kur.
Kısa Örnekler
- Karadeniz: yağış–heyelan; İç Anadolu: kuraklık–rüzgâr erozyonu; Akdeniz: yangın; Doğu: çığ/don.
9. bölüm
TYT-AYT Soru Tipleri 19.sayfa
TYT-AYT Soru Tipleri
Bilgi + yorum + günlük hayat bağlantısı
KalıplarTuzaklarHız
Soru Kalıpları
- Neden-sonuç, çözüm seçimi, kavram eşleştirme, Türkiye örneği soruları.
Tuzaklar
- ‘Geri dönüşüm’ her zaman en üst çözüm değildir; çoğu zaman ‘azalt’ daha önceliklidir. Sera etkisi doğal kısmıyla karıştırılabilir.
Not: Kavramı yakala, tuzağı gör, sonra seçenekleri ele.
10. bölüm
Özet ve Mini Sözlük 20.sayfa
Özet ve Mini Sözlük
Son tekrar: kavram haritası + kısa sözlük
Kavram HaritasıSözlükSon Tekrar
Kavram Haritası
- Ekosistem ↔ enerji akışı + madde döngüsü; insan baskısı ↔ kirlilik/iklim; çözüm ↔ sürdürülebilirlik/koruma/verimlilik.
Mini Sözlük
- Ötrofikasyon: alg patlaması + oksijen azalması.
- Biyo-birikim: kirleticinin dokuda zamanla birikmesi.
- Mitigasyon: emisyon azaltma; adaptasyon: etkiye uyum.
Not: Son tekrar: ana kavramları ezberleme; ilişkilerini kur.